31
تەنها چەند مانگێک بەسەر وتەکانی راوێژکاری ئاسایشی نیشتمانی عێراق دا تێپەڕ دەبێت بەوەی “هێرشەکانی سەر هەرێمی کوردستان دووبارە نابنەوە”، بەڵام لەلایەن میلیشیاکانەوە دیسانەوە “شادەماری ئابووری” هەرێم کرایەوە ئامانج.
تەنها چەند مانگێک بەسەر وتەکانی راوێژکاری ئاسایشی نیشتمانی عێراق دا تێپەڕ دەبێت بەوەی “هێرشەکانی سەر هەرێمی کوردستان دووبارە نابنەوە”، بەڵام لەلایەن میلیشیاکانەوە دیسانەوە “شادەماری ئابووری” هەرێم کرایەوە ئامانج.ئەو لیژنە باڵایەی کە حکومەتی عێراق بۆ لێکۆڵینەوە لە هێرشی میلیشیاکان بۆ سەر کۆرمۆر پێکیهێناوە، قاسم ئەعرەجی راوێژکاری ئاسایشی نیشتمانی ئەندام نییە تێیدا، لەکاتێکدا ناوبراو پێشتر دژایەتی خۆی بۆ هێرشەکانی سەر هەرێم دەربڕیوە.
غاز؛ کارتە جێناکۆکەکە
هەرچەندە لەلایەن چاودێران و شارەزایانی بواری وزەوە پەنجەی تۆمەت بۆ میلیشیا شیعەکان درێژ دەکرێت، بەڵام بەرپرسانی عێراق و هەرێم خۆیان بەدوور دەگرن لە ناوهێنانی گروپ و بەرپرسەکانیان.
ئەوەی وایکردووە پەنجەی تۆمەت بۆ میلیشیاکان درێژ بکرێت ئەوەیە، ئێران دژی فراوانکردنی کێڵگەی گازی کورمۆر و زیادکردنی ڕێژەی بەرهەمهێنانی غازە، چونکە نایەوێت غازی هەرێم جێگەی غازەکەی بگرێتەوە لە بازاڕی عێراق دا.
شێروان دوو بەردانی، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق لە فراکسیۆنی پارتی، دەڵێت: عێراق بە بەهای چەندین ملیار دۆلار غاز لە ئێران دەکرێت بە مەبەستی بەرهەمهێنانی کارەبا، پێشتریش کاتێک کۆمپانیای کار و (ڕەحمەتی پێشرەو دزەیی) ویستیان گرێبەست بکەن بۆ ناردنی غازی هەرێم بۆ ئەوروپا، ئێران هێرشی کردە سەریان.
دەشڵێت: لای حکومەتی عێراقی فیدراڵ و هەرێم ڕوون و ئاشکرایە ئەو گروپانەی هێرش دەکەنە سەر کۆرمۆر سەر بەکێ و چ لایەنێکن، هۆکارەکە ئابوری و سیاسیە.
هێرشکردنە سەر کێڵگەی گازی کۆرمۆر لەکاتێکدایە، کۆمپانیای دانە گاز بڕی بەرهەمهێنانی غازی لە ٥٠٠ ملیۆن پێ سێجاوە بۆ ٧٥٠ ملیۆن پێ سێجا بەرز کردووەتەوە، پلانی هەیە بڕەکەی بۆ یەک ملیار پێ سێجا زیاد بکات.
لە پرسێکی ئابوورییەوە بۆ پرسی سیاسی
دۆسیەی غاز و نەوت دوو دۆسیەی جیاوازن، بەوپێیەی غاز جگە لە دیوە ئابووریەکەی، دیوی جیۆپۆلەتیکی و سیاسی و دیپلۆماسیشی هەیە.
غازی روسیا دیوی سیاسی و دیپلۆماسی بە بلۆک بەندی زیاتری نێوان ئەمەریکا و وڵاتە زلهێزە نەیارەکانی بەخشیوە، بەتایبەت بەشێکی ململانێی نێوان ئەوروپا و روسیا گرێدراوە بە وزەوە.
لەکاتێکدا ئێران و روسیا دژی فراوانکردنی کێڵگە غازییەکانی هەرێمی کوردستانن، بەڵام ئەمەریکا قەرزێکی زۆری بە کۆمپانیای دانە گاز داوە بۆ فراوانکردنی کێڵگەی کۆرمۆر.
پارتە سیاسییەکانی هەرێمی کوردستانیش بەسەر بلۆک بەندی وڵاتانی زلهێزدا دابەشبوون، ئەمەش وایکردووە هەمیشە لە ناکۆکی و ململانێدا بن لەسەر کەرتی وزە.
غازی هەرێمی کوردستان تەنها زیادکردنی بڕەکەی مایەی گرفت نییە، بەڵکو ناردنە دەرەوەشی مایەی مشتومڕە و دەبێت بە تورکیادا هەناردەی ئەوروپا بکرێت، لەکاتێکدا سەرچاوەی غازەکە لەو ناوچانەیە کە لەژێر هەژموونی ئێراندان.
ناردنە دەرەوەی غازی هەرێم بۆ ئەوروپا لە ئێستادا قورس و ئەستەمە، چونکە کۆمپانیای دانەگاز لەناوخۆدا غاز ساغ دەکاتەوە و عێراقیش پێویستی پێیەتی، ئەگەرچی پارتی لەگەڵ ناردنە دەرەوەیدایە و یەکێتیش لاری هەیە.
بەرگریکردنی ئێران و روسیا لە رژێمی ئەسەد لە رابردوودا جگە لە دیوە سەربازی و ئەمنی و مەزهەبییەکەی، دیوی ئابووریشی هەبوو، بۆ ئەوەی دەرەچەی ناردنی غاز لە ڕێگەی سوریاوە بۆ ئەوروپا ببڕدرێت.
ئەگەر لەئێستادا هێرشەکانی سەر کێڵگەی کۆرمۆر گرێدراو بن بە فراوانکردنی کێڵگە غازییەکەوە، پێشبینی دەکرێت لە داهاتوودا و لەکاتی زیادکردنی بڕی بەرهەمهێنانی غازدا، مشتومڕی قوڵتر لەسەر چۆنیەتی ساغکردنەوەی غازەکە و چۆنیەتی فرۆشتن و بەبازاڕکردنی، سەرهەڵبدات.
