رێبوار ئەحمەد و موحسین کەریم: 
دوای بڵاوکردنەوەی ئەو نامە ناوخۆییەی کە حزبی حیکمەتی لەپەیوەند بە تاکتیکی بەشداری لە هەڵبژاردندا بۆ ئێمەی ناردبوو، لەلایەن رەحمان حسینزادەوە، هەروەها دوای وەلام و ناڕەزایەتی توندی ئیمە لەسەر ئەوکارە زۆر ناشرینەیان، ئەگەرێکی ئەوەمان دانابوو کە رەحمان حسینزادە داوای لیبوردن بکات. بەداخەوە لەجیاتی ئەوە لەپێشدا بۆ دیزەبەدەرخۆنەکردنی کارە زۆر ناڕەوایەیان، بەهەمان نەفەسەوە هەندێک لێدوانی لاوەکیان نیشان دا و رایانگەیاند کە وەلامی ناڕەزایەتیەکەی ئێمە نادەنەوە، گوایە ئامادەنین بێنە ئەو ئاستە نزمەوە.
دوای دووحەفتە، وادیارە دوای دراسەی مەسەلەکە، ڕەحمان حسینزادە بە سمینارێکی پڕ لە حەماسی دوو کاتژمێرونیوی لەشێوەی کەمپین هاتەناو مەسەلەکەوە. ئەوەندە دڵی بەکارەکەی خۆشە کە بڕیارە تەرجومەشی بکات بۆ فارسی و بڵاویبکاتەوە! بەڕواڵەت بەهانەی ئەم کەمپینە رەخنەگرتنە لە تاکتیکی ئەم دوو حزبە دەربارەی هەڵبژاردنی پەرلەمان، بەڵام هەر گوێگر و خوێنەرێکی سادە بۆ چەند خولەکیک لەم کەمپینە بروانێ، تێدەگات کە ئەمە بریتیە نیە لە بۆچونی جیاواز یان رەخنەی حزبێک لە تاکتیکێکی حزبیکی تر، بەڵکو بەڕێخستنی پروپاگەندە و کەمپینێکە لەدژی دوو حزبی کۆمۆنیستی و لەم پیناوەشدا دەست بۆ هەموو ئامرازێك دەبەن تارادەی سیناریۆسازی سەرتاپا دەستکرد و خۆحەشاردان لەپشتی مەنسوری حیکمەت، کە ئەمەیان ئیتر خەتایەکی یەکجار گەورەیە و هەوڵێکی هەلپەرستانەیە بۆ پاساودانی کەمپینەکەیان لەدژی حزبەکانی کۆمۆنیزمی کرێکاریی عێراق و کوردستان!
رەحمان بەبێ هیچ بۆنەیەك باس لەوە دەکات کە لە کۆبونەوەیەکی ستۆکهۆڵم لەساڵی ٢٠٠٠دا کە مەنسور حیکمەت ئامادەبوو بەبەشداری چەند هاورێ لە رابەری حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی عێراق و ئیران، مەنسور حیکمەت بێئومێدبووە لە رابەری حزبی عێراق! ئەم قسەیەی رەحمان سەرلەبەری ناڕاست و چەواشەکاریە. خۆشبەختانە سەرخەت و کاکڵەی قسەکانی مەنسور حیکمەت لەو کۆبونەوەیەدا ماوەو لەژیرناوی “یاداشتێک بۆ کۆبوونهوه لهگهڵ ڕابهرایهتی حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی عیراق”دا بلاوکراوەتەوە. بێجگەلەوە، بۆچوونە سیاسیەکانی مەنسوری حیکمەت بەشێوەی نوسراو تۆمارکراوە، بۆیە پەنابردن بۆ یادەوەریەکان دژ بە کەسانی دیکە، بەقەدەر پووشێك بایەخی نیە، بەڵکو تەنها نیشانەی خراپ کەڵکوەرگرتنە لە ئۆتۆریتەی مەنسوری حیکمەت. ئەم نەریتەش لەبزوتنەوەی ئێمەدا هیچ کاتێك جێگاو رێگایەکی نەبووە.
بیگومان لەو کۆبونەوەیەدا هیچ کەس نەبوو لە دۆخی حزب رازی بێت، بەتایبەت دوای هیرشی ١٤ی تەموزی یەکیتی بوو بۆ سەر حزبی عیراق و حزب لە پیگەیەکی زۆر خراپدا بوو. مەنسور حیکمەت لەو کۆبونەوەیەشدا وەکو زۆر جاری دیکە، هەروەها هەر چۆن رەخنەی زۆری لە رابەری حزبی ئیران هەبوو کە خۆی رابەری حزبەکە بوو، ڕەخنەشی هەبوو لە رابەری حزبی عێراق، بەڵام باسی بێئومێدی و دەستبەردان لە حزبی عیراق بەتەواوی هەڵبەستراو و پڕوپاگەندەیەکی دژە کۆمۆنیستیە لەپێناو بەرژەوەندیەکی تەسکی رێکخراوەیی.
رەحمان و حزبەکەی دەیانتوانی موخالیفی تاکتیکی بەشداری هەردوو حزب بن لە هەڵبژاردندا. دەیانتوانی بەشێوەیەکی سیاسی و هاوچەرخانە رەخنە و بۆچونی جیاوازی خۆیان بخەنەڕوو، کەسیش بۆی نەبوو لەسەر ئەم کارە سەرزەنشتیان بکات، بەڵام مەبەستەکەی ئەوان ئەمە نەبوو. ئەم کارە پێویستی بە کەمپین و چەند بەرنامە و گفتوگۆ و سمینار و شێواندنی مێژووی زیاتر لە ٣٠ ساڵەی حزبی کۆمۆنیستی کرێکاری عیراق و سیناریۆسازی نەبوو. ئەوان بەلیکدانەوەی خۆیان، تاکتیکی بەشداری لە هەڵبژاردندا وەکو فرسەت و بەهانە و پاساوێک سەیردەکەن کە بیکەن بە ئامرازی تۆڵەسەندنەوە لەم دووحزبە، چونکە لەگەڵ حزبی حیکمەتیست-خەتی رەسمیدا هاوخەبات و هاوپەیمانن. نوسینی “نامەی ناوخۆیی سەمیمانە!” سەرەتای ئەم بەرنامەیە بوو، هەربۆیەش ناویان نا “ناوخۆیی و سەمیمانە” بۆئەوەی هێرشی دواتریان لەبەرچاوی کۆمەڵگادا پاساو بدەن و بەرحەق نیشانی بدەن؛ بڵێن ئەوەتا ئێمە لەپێشدا بەشێوەی ناردنی نامەی ناوخۆیی و سەمیمانە هەوڵماندا لەگەڵیاندا بەڵام سودی نەبوو، بۆیە ناچارین ئاشکرای بکەین! ئەگەر نا ، ئەوان دەیانتوانی هەموو ناوەرۆکی سیاسی نامەکەیان باسکردایە و کەس بۆی نەبوو لۆمەیان بکات، بەڵام بڵاوکردنەوەی “نامەی ناوخۆیی!” و سەمیمانەشی لەگەڵ بێت، تەنها دەتوانی بەشێک بێت لەو کەمپینەی کە دواتر دەستیان بۆیبرد.
رەحمان و قسەکەرانی حزبی حیکمەتیست، لەگێڕانەوەی چۆنیەتی ناردنی نامەکە و وەڵامەکەی ئێمەشدا چەواشەکاری دەکەن و ڕاستگۆ نین. ئەوان رۆژی ٤ی مانگی ١١ نامەیەکیان ناردوە بۆ سکرتێری کۆمیتەی ناوەندی هەردوو حزب لەگەڵ سەرۆکی مەکتەبی سیاسی حزبی کوردستان و داوا دەکەن کە تا بەر لە ئەنجامدانی هەڵبژاردنیش دەستبەرداری ئەو تاکتیکە بن باشترە وە داوا دەکەن نامەکە بدرێ بە ئەندامانی کۆمیتەی ناوەندی هەردوو حزب! لەپێشدا دەبێ بپرسین ئەوان بەپێی کام پێوانەی سیاسی و پرتۆکۆڵی پەیوەندی نێوان ئەحزاب، داوا لە دوو حزب دەکەن نامەکەیان لەئاستی کۆمیتەی ناوەندی هەردوو حزبدا بڵاوبکرێتەوە!؟ پرەنسیپ وایە ئەحزاب نامە بۆ یەکتر دەنێرن نەک تەعمیم بۆ ئۆرگانەکانی یەکتر! رحمان دەڵێ دوای ئەوەی٧٥ کاتژمێر چاوەروانییان کردوە و وەڵام نەبووە، ئیتر گوایە لەژێر فشاری خەڵکدا کە لە بۆچونی ئەوانیان پرسیوە دەربارەی ئەم مەسەلەیە، بۆیە ناچاربوون نامە ناوخۆییەکە بڵاوبکەنەوە! لەپێشدا دەبێ بڵێین رەحمان ناتوانێ بەم سیناریۆیە کارەکەی پاساوبدات، چونکە پرسیارەکە ئەوە نیە کە بۆچی بۆچون و ڕەخنەی خۆیان بەیانکردوە، بەڵکو ئەوەیە کە بۆچی نامەی ناوخۆییان بڵاوکردەوە؟! هەروەها ئایا وەڵامی دوو حزب پیویستی بەوە هەبوو کات و رۆژی بۆ دیاریبکرێ!؟ تەنانەت کاتژمێری بۆ بگیرێت؟! ئەم نەریتە سیاسیەیان لەکوێوە هێناوە!؟ ئایا دەتوانن بەوجۆرە مامەڵەی گروپ و حزبە دۆست و هاوپەیمانەکانی خۆیان بکەن لەبابەتی (راه کارگر و ئەقلیەت و ….تاد.)!؟
بەدەر لەوانە، ئەم گێڕانەوەیەی رحمان سەرتاپا ناڕاست و چەواشەکاریە. هەر ئەو رۆژە( واتە ٤ی مانگی ١١)، هاورێ خەسرەو سایە سەرۆکی مەکتەبی سیاسی حزبی کوردستان ئاگاداریکردون کە نامەکەیان وەرگیراوە و وەڵامیان دەدرێتەوە. رۆژی ٥ی مانگ، هاورێیەکی کۆمیتەی ناوەندی حزبی حیکمەتی پەیوەندی بە هاورێ دەشتی جەمال، ئەندامی مەکتەبی سیاسی حزبی کوردستانەوە دەکات و ئەویش ئاگاداری دەکات کە سبەی؛ واتە ٦ی مانگ، کۆبونەوەی مەکتەبی سیاسی حزبی کوردستانەو نامەکەی ئێوەش یەکێکە لە بەندەکانی کۆبونەوەکە.
رۆژی ٦ی مانگ، لە کۆبونەوەی مەکتەبی سیاسی حزبی کوردستاندا قسەوباس لەسەر نامەکەیان کراو ئێوارەی هەمانرۆژ وەڵامێك ئامادەکراو نێردرا بۆ مەکتەبی سیاسی حزبی عێراق تا ئەگەر ئەوانیش رەزامەندیان لەسەری بێت، دوای ئەوە بنێردرێت بۆ حزبی حیکمەتی. بەڵام رۆژی ٧ی مانگ، رحمان حسینزادە لە بڵاوکراوەکەی خۆیاندا لەچوارچێوەی گفتوگۆیەکدا نامە” ناخۆیی و سەمیمانە” کەیانی بڵاوکردەوە. بەراستی ئەم “دۆستانە!”هەرچی زیاتر دەدوێن، زیاتر ماهیەتی هەلپەرستی سیاسی و کینەتۆزی رێکخراوەییان بەرامبەر بە هەردوو حزبی کوردستان و عێراق نمایش دەکەن.
بێگومان مامەڵەی جدی و ئوصولی لەگەل نامەیەکی بەمجۆرە کە ناوەرۆکێکی سیاسی هەیە، هەر دەبوایە بەوجۆرە بێت کە ڕابەری هەردوو حزب کردیان؛ ئەویش خستنەبەردەمی کۆبونەوەی مەکتەبی سیاسی بوو تا قسەی لێبکات. بەڵام لەبەرئەوەی رەحمان نانی بەسەر ساجەوە بوو، نەیتوانی تەنها چەند کاتژمێرێکی دیکە ئارام بگرێت تا هەم وەڵامی بەراستی سەمیمانەی ئێمە وەرگرێتەوە و هەم رەزامەندی نیشان بدرێت بۆئەوەی لەسەر داوای ئەوان پێکەوە دانشین و قسەوباسی دۆستانە لەسەر ئەو تاکتیکە بکەین. بەراستی ئەم کارە ئەوەندە ناشرین و بێبەری بوو لە پرەنسیپی سیاسی، تەنها داوای لیبوردنی رەسمی و عەلەنی چارەسەری بوو. دیارە ئەو چاوەڕوانیە لەوان لەجیگای خۆیدا نیە!
باشە گریمان ئەوان کۆمۆنیستگەلێکی زۆر رۆشنبین و رادیکاڵن و بەراستی کێشەکەیان ئەوەیە کە تاکتیکی بەشدارییان پێ تەحەمول ناکرێت، بەڵام هەڵدانەوەی مێژووی ٣٠ ساڵەی حزبی عیراق بۆچی!؟ داتاشینی درۆ بەناوی مەنسور حیکمەتەوە بۆچی؟ بەڕێخستنی ئەو پڕوپاگەندەیە بۆچی گوایە دوو حزبی عێراق و کوردستان ڕۆڵێکیان لە کۆمەڵگادا نیەو هیچ ئازارێکیان بۆ دەسەڵات نیە، بۆیە رێگریان لێناکرێ، بەڵام ئەوەتا شاپور و قابیل و سەردەشت چونکە ئازاریان هەبوو بۆ دەسەڵات بۆیە تیرۆریان کردن! ئایا بەڕاستی ئەوە بووە بەپێوانەی دژایەتیکردن لەگەڵ دەسەڵاتدا کە ئەبێ رابەرو کادرەکانت تیرۆر بکرێن!؟ ئەگەر نا ئەوە لەگەڵیاندا دەحەوێیتەوەو ئازارت نیە بۆیان! ئایا ئەمە چ نزیکایەتیەکی هەیە لەگەڵ نەریتی سیاسی کۆمۆنیزمی کرێکاری و مەنسوری حیکمەتدا!؟ ئایا ئەمە هەڵخڕاندنی ئیحساسات نیە دژ بە رابەری هەردوو حزب!؟ شاپور و قابیل دوو کادری رابەری حزبی عێراق بوون، بەڵام رەحمان خەریکە بەدژی حزبەکەی خۆیان وەبەرهێنانی سیاسیان پێوە دەکات! بەڕاستی ئەمە چ نەریتێکی سیاسیە کە رەحمان حسینزادە نوێنەرایەتی دەکات!؟
رحمان مێژووی حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی عێراق و کوردستان بە خۆسەرانەو ئەنقەست لەبەر ئامانجێکی سیاسی هەلپەرستانە دەشێوێنێ. نەك هەر مێژووی ٣١ ساڵی خەبات و قوربانیەکانی حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی عێڕاق و دواتر حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی کوردستان بەرامبەر بە حزبە مافیاییە ناسیۆنالیست و ئیسلامیەکانی کوردستان و عێراق، کە رەنگە رحمان خۆی شانازی بە بەشێك لەو مێژوەوە بکات، بەڵام ئێستا بەشێوەیەکی بەرژەوەندخوازانەی سیاسی، بە قەڵەم راكێشانێك دەسڕێتەوە،. بەڵکو نەخشی حزب و ڕابەران و کادرەکانی لە عێراق و کوردستان لە خۆپیشاندانەکانی ١٧ی شوبات و ناڕەزایەتیەکانی دواتری شارو شارۆچکەکانی کوردستان، لە خرۆشانی ئۆکتۆبەری ٢٠١٩ی عێراق و سەرجەم ناڕەزایەتیەکانی ساڵانی ڕابردودا نادیدە دەگرێ و چاوی لێدەپۆشێت! دەستگیرکردن و زیندانیکردنی کادرەکانی حزبی کوردستان لەلایەن یەکێتیەوە نابینێت و دەیان کاری دیکەی ئەو دوو حزبە لە وەستانەوەیان دژی دەسەڵاتی میلیشیاییی بۆرژوایی ئیسلامی- ناسیۆنالیستی لە عێراق و کوردستان، نابینێ، چونکە بەبڕوای ئەو دەبووایە تائیستا چەند کادرو ئەندام و ڕابەری دیکەی هەردوو حزب تیرۆر بکرانایە تا رحمان مەدالیای شۆڕشگێڕێتی پێببەخشینایە! بەڵام دەکرێ رەحمان و کادران و ئەندامانی حزبەکەی لەخۆیان بپرسن، کە خۆیان لەناو چینی کرێکار و کۆمەڵگای ئێراندا چ پێگەیەکیان هەیە و کام ژمارەن لەناو لیستی ئەحزابی سیاسیدا!؟
مەسەلەیەکی دیکە ئەوەیە کە ئەم قسانەی رحمان دەربارەی مێژووی حزب چ پەیوەندیەکی بە هەڵبژاردنەوە هەیە!؟ ئایا رحمان پێویستی بە شێواندنی مێژووی هەردوو حزب هەبوو بۆئەوەی رەخنەی سیاسی خۆی لە تاکتیکی هەردوو حزب بگرتایە!؟ ئایا کە ئەو دەیزانی لەساڵی٢٠٠٠ ەوە مەنسوری حیکمەت لەم حزبە نائومێد بووە، ئیتر بۆچی ئەم هەموو ساڵە ئەم وەسیەتەی مەنسوری حیکمەتی لەدڵی خۆیدا هەڵگرتوە و باسی نەکردوە!؟ بۆچی لەهەناوی ئەم کەمپینەدا ئەمەی بەبیردا هاتەوە!؟ هەڵبەتە ئیمە دەزانیین رەحمان کوێی دێشێت!؟ کێشە نە هەڵبژاردنەو نە نائومێدی مەنسوری حیکمەت لە حزبی عێراق، بەڵکو نیگەرانی و ناڕەزاحەتی رحمان نزیکایەتی و هاوخەتی ئەم دوو حزبەیە لەگەل حزبی حیکمەتیست/خەتی رەسمیداو هەر ئەو هۆکارەیە کە دۆخی ئەم برادەرەی تێکداوە.
ڕاستیەك کە دەبێ لێرەدا ئاماژەی پێبکەین ئەوەیە کە لەکاتی توندبونەوەی کێشەکانی ناو حزبی حیکمەتیدا، ئێمە هەوڵی زۆر جدیماندا بۆ پێشگرتن بە روودانی جیابونەوە. لە دوو پلینۆمی کۆمیتەی ناوەندی ئەو حزبەدا پێش جیابوونەوە، هاورێیانی ڕابەری هەردوو حزبی عێراق و کوردستان هەموو هەوڵێکی خۆمان بەو ئاڕاستەیەدا خستەگەڕ، بەڵام دوای ئەوەی کە جیابوونەوەکە روویدا، ئیمە بۆماوەیەک پەیوەندی خۆمان لەگەڵ هەردولا هەڵپەسارد و لەو جیابونەوەیەشدا پشتیوانیمان لە هیچ لایەک نەکرد. ووتمان حزبی حیکمەتی بووە بە دوو پارچەوە و دوو حزبی تری لێپەیدابوە. ئیمە خوازیاری پەیوەندی دۆستانەین لەگەڵ هەردولایاندا و رادەی دوورونزیکیشمان لەهەرلایەکیانەوە بەندە بەوەی کە لەرووی خەتی سیاسی و فکری و عەمەلیەوە چەند لێک دوور یان نزیکین.
ڕەوتی رووداوەکان بەکردەوە نیشانیدا کە خەتی رەسمی بەواقعی میراتگری سیاسی و خەتی رەسمی حزبی حیکمەتیستە و باڵەکەی دیکە کە بەناوی حزبی حیکمەتیستەوە کاردەکات، زۆربەداخەوە تا هاتوە لە خەتی حزبی حیکمەتیست و حیکمەتیزم دوردەکەوێتەوە. ئەوەبوو لەمەیدانی خەباتی سیاسی و لێکدانەوەی رەوەندە سیاسیەکان و هەڵوێست لە ڕوداو و ئاڵوگۆڕەکان و ڕوانگەمان بۆ کۆمۆنیزم و حیکمەتیزم، دنیای واقع ئەم دوو حزبە و حزبی حیکمەتیست-خەتی رەسمی خستەناو یەک چوارچێوە و یەک بزوتنەوەوە. بەڵام لەوبەریشەوە ئەوەمان زۆر پیناخۆش بوو کە ئەو هەموو کادر و کەسایەتیانەی رۆڵی گرنگیان لە بزوتنەوەی کۆمۆنیستی ئیراندا هەبووە، بەو رادەیە لە حیکمەتیزم دوورکەونەوە و بکەونە دوای بەرەسازی لەگەڵ رەوتی چەپی سەرگەردان و پەراوێزکەوتوو کە بەقسەی مەنسور حیکمەت، لق و بەشەکانی بزوتنەوەی میللی ئیسلامین لەئێران! بێگومان هەرکاتێكیش پیویست بووبێت رەخنەمان لەم هەنگاو و ئاراستەیەیان گرتوە، بەبێئەوەی کەمپین لەدژیان سازبکەین، بەڵام بەداخەوە بەدەر لە ئیرادە و بەپێچەوانەی ویستی ئێمەوە، ئەوان هەموو رۆژێک هەنگاوێک لە ئیمە و حیکمەتیزم دووردەکەونەوە. کەمپینی ئیستایان لەدژی هەردوو حزب کە گوایە پاساوەکەی بەشداریمانە لە هەڵبژاردندا، کە هێشتا بە کردەوەش بەشداریمان نەکردوە، یەکیکە لەو هەنگاوانە.
وا دیارە رەحمان و حزبەکەی ئاخرین تاڵەدەزوی پەیوەندی خۆیان لەگەل هەردوو حزبی عێراق و کوردستان پساندوە، بۆیە لەم نوسراوەیەدا هەوڵدەدەین وەڵامی سەرجەم پڕوپاگەندەکانیان بدەینەوە. بەرپرسیارێتی گەیشتنی دۆخەکەش بە ئێرە، کە لە بڵاوکردنەوەی “نامە ناوخۆیی!” ەکەوە دەستیپێکردوە، سەرجەم دەکەوێتە ئەستۆی ڕەحمان و حزبەکەی.
دەربارەی هەڵبژاردن
سەرەتا ئەوە بڵێین کە سەرباری ئەوەی هەردووحزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی عێراق و کوردستان بڕیار و ئیرادەی بەشدارییان هەبوو لە هەڵبژاردندا، بەڵام بەکردەوە نەیانتوانی بەشداری بکەن. ئەوەی ڕوویدا ئەوە بوو کە کاندیدێک رایگەیاند ئامادەیە پلاتفۆرمی هەردووحزب کە پێشتر ئامادەکرابوو بۆ بەشداریکردن لە هەڵبژاردندا، دەکات بە بەرنامەی هەڵبژاردنی خۆی ئەگەر بچێتە پەرلەمان، لەبەرامبەردا هەردووحزبیش پشتیوانییان بۆی دەربڕی. ئەمە تەنها وەکو رونکردنەوەیەک بۆئەوەی لەناو تەپوتۆزدا وون نەبێت. خودی ئەمە دەکرێت جێگای باس و هەڵسەنگاندن بێت، بەڵام باسی ئێمە دەربارەی تاکتیکی بەشداریکردنی هەردووحزبە، واتەی ئەوەی کە هەردووحزب بە کاندیدی خۆیانەوە بەشداری هەڵبژاردن بکەن. وەکو ئەوانیش دەیانەوێ نیشانی بدەن، پاساوەکەیان بۆ هێرش و کەمپینسازیەکەیان دژی حزبەکانی ئێمە خودی تاکتیکی بەشداریکردنی هەردوو حزبە لە هەڵبژاردندا!
ڕەحمان لەچوارچێوەی کەمپین و پڕوپاگەندەکانیدا هەوڵیداوە تەپوتۆز بەرپابکات و بۆ ئەم مەبەستە چەندین پرسیاری بێبنەمای خستوەتەبەردەم هەردووحزب، وەکو: ئایا دوو حزب دەستیان لە سیاسەتی روخاندنی دەسەڵات هەڵگرتوە؟ تەنانەت خۆی بەدەم حزبی عێراقەوە بوختانێك دەکات و دەڵێ کە لەکۆنگرەی(٦)دا باسی روخانی ئەم دەسەڵاتە ناکەن! ئایا پەرلەمان و خەباتی پەرلەمانیان کردوە بە ڕێگای ئاڵوگۆڕ و گەیشتن بە ئامانجەکانیان؟ ئایا دووحزب پێیانوایە کە هەڵبژاردن کێشەی خەلک چارەسەردەکات؟ ئایا هەردوو حزب رامان لەسەر حزبی شیوعی گۆراوە و بەرەمان لەگەڵی دروست کردوە؟….تاد. و چەندین پرسیاری بێبنەمای لەمجۆرە.
هەڵبەت ئەمانە پرسیار نین، بەڵکو تەپوتۆزن کە ڕەحمان بەدەستی ئەنقەست بەرپایان دەکات بۆئەوەی راستی مەسەلەکە بشێوێنێ و وەکو دەوترێ لەئاوی لێڵدا ماسی بگرێت! دەنا هەر لە بەیاننامەی هەردوو حزب دەربارەی هەڵبژاردن، وەڵامی رۆشنی ئەم پروپاگەندانەی تیا رونکراوەتەوە. لەوێدا وتراوە کە دووحزب تەنها وەکو مەیدانیکی دیکەی جەنگ لەدژی بورژوازی تەماشای دەکەن بۆ هەڵپیچانی گشت سیستەمی سەرمایەداری بە پەرلەمان و پەرلەمانتاریزمەکەیەوە. یاخود هەڵویستی روونی ئیمە دژی دروستکردنی بەرە لەگەڵ ئەحزابی تردا، لەوانە لەگەڵ حزبی شیوعی وەکو حزبیکی ناسیۆنال-ریفۆرمیست مایەی پرسیار نیە و لە چەندین بەڵگەنامەشدا ئەو بنەمایانەمان روونکردۆتەوە کە حزبەکانی ئێمە ڕەچاوی دەکەن بۆ دروستکردنی پەیوەندی و کاری هاوبەش و تاد. لەگەڵ لایەن و ئەحزابی سەر بە بزوتنەوەکانی دیکەدا. رەحمان و حزبەکەی جارێک لەگەڵ کۆمەڵە بەرە دروست دەکەن و جارێکی تر لەگەڵ رێکخراوەکانی وەکو ڕاه کارگر و فیدائیانی ئەقەلیەت و .. تاد. کە هیچ نزیکایەتیەکیان لەگەڵ کۆمۆنیزمی کرێکاری و خەتی سیاسی و فکری مەنسوری حیمەتدا نیە! بۆیە ئەوان ئەهلیەتی ئەوەیان نیە کە لەوبارەوە سەرزەنشتی ئێمە بکەن!
بەڵام دەربارەی ئەوەی کە کردویەتی بە پاساوی کەمپینەکەی لە دژی هەردووحزب، واتە “هەڵبژاردن”، ئەو پێیوایە بە بەکاربردنی دەستەواژەی لەبابەت گاڵتەجاری هەڵبژاردن و زەلکاوبوونی پەرلەمان بۆ هەڵبژاردن و پەرلەمانی عێراق، رادیکالیزم و شۆڕشگێربوونی خۆی نیشان دەدات! رەحمان دەڵێ:” ئەگەر ئەوەی عێراق بە هەڵبژاردن بزانیت ئەوا گاڵتە بە هەستی ئینسان دەکەی!” بەڵام ئیمە زەممان هەیە بۆ قسەکانی ڕەحمان، بەلای ئێمەوە لە زەلکاویش زیاتر چڵکاوە، نەك هەرئەوەی عێراق، بەڵکو ئەوەی بەریتانیاو سویدیش نوێنەرایەتی خەڵک ناکات. پەرلەمان و پەرلەمانتاریزم و هەڵبژاردنی پەرلەمانی موحتەرەم و رەسەن بایەخی پوشێکی نیە لە دەزگای فکری سیاسی و لە پراتیکی سیاسی ئێمەدا. ناکۆکیە لیرەدا نیە. کەس ناتوانێ بە یەک ووشەش لە هەموو بەیاننامە و نوسراوەکانی ئێمەدا ئاسەواری بەرگری لە پەرلەمان پەیدابکات. لەبنەرەتدا ئەوە ئێمە بووین لەدەمی لینینەوە دەستەواژەی زەلکاومان بۆ پەرلەمان بەکارهێنا نەك ئەوان، رەحمان ئەو قسەیەی لەخۆمان وەرگرتوە! بەڵام سەرباری ئەوە، مەسەلەکە ئەوەیە کە لەروانگەی لینینیزمەوە پێویست نیە پەرلەمان رەسەن و میللی و پێشکەوتنخواز بێت بۆئەوەی کۆمۆنیستەکان بەشداری تێدا بکەن. پێویست نیە کۆمۆنیزم لایەنگری پەرلەمان و هەڵبژاردنەکەی بێت بۆئەوەی بەشداری تێدابکات. بریارە یەکێک لە هۆکارەکانی بەشداری کۆمۆنیزم لە پەرلەمان ریسواکردنی بێت نەک ستایشکردنی.
بەداخەوە بەپێچەوانەی لێکدانەوە بەرژەوەندیخوازانەکەی ڕەحمانەوە خەڵکی عێراق خۆشباوەریەکی زۆریان بە سیستەمی پەرلەمانی هەیە. راستە نزیکەی نیوەی خەڵک بەشداری هەڵبژاردن ناکەن، بەڵام هۆکارەکەی نەبوونی خۆشباوەری نیە بە هەڵبژاردن و پەرلەمان. لە هەلبژاردنی پەرلەمانی “رەسەن و میللی و پێشکەوتنخوازی” سویدیشدا، کە بەپێی پێناسەکەی رەحمان بۆ پەرلەمانی عێراق ئەوەی سوید ئاکامی “سیاسەتی رژێم چەینجی ئەمریکاو سەرخانی سیاسی سیناریۆی ڕەش” نیە، رێژەیەکی زۆری خەڵك بەشداری دەنگدان ناکەن. هۆکارەکەشی ئەگەر بۆ بەشێكی بەرچاورۆشنی بێت بەرامبەر بە جێگاو رۆڵی پەرلەمان بەوەی هیچ گۆڕانکاریەك ناکات لە ژیان و ئایندەیاندا بەرەو باشتر، بەڵام بۆ بەشێکی بەرچاوی ئەو خەڵکە جۆرێکە لە نائومێدی و پاسیڤبوون و قایلبوون بەوەی هیچ دەورێکیان نەبێت لە گۆڕانکاریە سیاسیەکاندا. بۆیە ئەمە هیچ روون ناکاتەوە.
لەواقعدا سیستەمی پەرلەمانی یەکیکە لە قەڵا بەهێزەکانی سیستەمی سەرمایەداری. لەناو خەڵکدا، بەتایبەت لە وڵاتانی جیهانی سێهەم و کۆمەڵگاکانی وەکو عێراقدا، سیستەمی پەرلەمانی تەنانەت بەشێوە کارتۆنیەکەشی وەکو باشترین و نەرمونیانترین سیستەمی حوکمڕانی چاوی لێدەکرێت. هەر لەم بەناو هەڵبژاردنە پڕ لە ساختەیەی ئەمجارەدا بە ملیۆنەها خەڵک بە حەماسەوە بەشداریانکردوە. هەر ئەم خۆشباوەڕیەیە کە لە هەلومەرجی گونجاودا بەشداری کۆمۆنیزم لە هەڵبژاردندا دەکەنە تاکتیکێکی گونجاو و پێویست. پەرلەمان ئەلگۆی ئیمە نیە بۆ دەسەلاتدارێتی، بەڵام ئەگەر بواری بەشداریمان هەبێت و هەلومەرج بەگونجاو بزانیین بۆ بەشداریکردن، ئەوا بەشداری تێدا دەکەین. پەرلەمان لە ووڵاتانی رۆژاوادا لەگەل پەرلەمان لە وولاتێکی وەکو عیراق و کوردستاندا بەئەندازەی ئاسمان و ڕێسمان جیاوازیان هەیە، بەڵام ئەگەر پێشکەوتنخوازی و سەربەخۆیی و رەسەنی بکەین بەبنەمای بەشداریکردن، ئەوە کۆمۆنیزم ناتوانێ لە هیچ هەڵبژاردنێکی پەرلەمانیدا بەشداری بکا، چونکە پەرلەمانی میللی و پێشکەوتنخواز بوونی نیە.تەنانەت لە پەرلەمانەکانی ئەمریکاو رۆژاواشدا، ئەوەی بڕیاری ڕاستەقینەی بەدەستەوەیە، ملیاردێرەکان و خاوەن سەرمایە گەورەو بانکەکانن کە لەهیچ دەزگا و ئۆرگانێکەوە هەڵنەبژێردراون و خەڵک هیچ دەسەلاتێکی بەسەر بڕیارەکانیاندا نیە!
بەگشتی ئەو بۆچوونە بەتەواوی هەڵە و ناکۆمۆنیستیە کە کۆنەپەرستبوون یان پێشکەوتنخوازبوون، رەسەنبوون یان هاوردەبوونی لەلایەن ئەمریکاوە، سەربەخۆبون یان وابەستەیی بە ئیرانەوە دەکاتە بنەمای هەڵوێست وەرگرتن لە هەڵبژاردن. گومان لەوە نیە کە هەموو پەرلەمانێك بەرامبەر بە کۆمەلگا و بزوتنەوەی کرێکاری و سۆسیالیستی و ئازادیخوازی کۆنەپەرستە، بەڵام هیچکات و لە هیچ هەلومەرجیکدا ئەوە بنەما نەبووە کە پەرلەمان “میللی و پێشکەوتنخواز و رەسەن و سەربەخۆ و نامیلیشیایی” بێت بۆئەوەی کۆمۆنیزم بەشداری تێدابکات. تەواوی قسەی لینیین ئەوەیە کە پێویستە لەو زەلکاوەدا بەشداری بکەین بۆ ئەوەی ناوەرۆکەکەی بۆ خەلک ئاشکرا بکەین.
گەڕانەوە بۆ لینین یان مەنسوری حیکمەت!؟
رەحمان لەبەرئەوەی گەڕانەوە بۆ لینین بەقازانجی کەمپینەکەی نازانێ، بۆیە گوایە رێنمایی ئێمەو کۆمۆنیستەکان دەکات کە بگەڕێنەوە بۆ مەنسوری حیکمەت. دەڵێ لەباتی باوەشێنکردنەوەی نوسراوێك کە ١٢٠ ساڵ لەمەوبەر نوسراوە، کە دۆخی ئێستا بەتەواوی بەبەراورد بەوکاتانە گۆڕانکاری بەسەرداهاتوە، بۆچی ناگەرێنەوە بۆ مەنسوری حیکمەت!؟ بۆچی لەجیاتی گەڕانەوە بۆ “چەپڕەوی کۆمۆنیزم؛ نەخۆشیەکی منداڵانە” کە ١٢٠ ساڵ لەمەوبەر نوسراوە، ناگەڕێنەوە بۆ نوسراوی مەنسوری حیکمەت بەناوی “دیموکراسی، دەربڕینەکان و ڕاستیەکان”!؟ یان دەڵێت بۆچی ناگەڕێنەوە بۆ کتێبی “دەبێ چی بکەین”ی لینین!؟
هەڵبەتە ئێمە وەکو کۆمۆنیستە کرێکاریەکان بۆ هەردووکیان دەگەڕێینەوە. بۆ لینین و بۆ مەنسوری حیکمەت دەگەڕێینەوە بۆ تەدقیقکردنی بۆچوونەکان و پراتیکی سیاسی و عەمەلیمان. بەڵام پێدەچێت رەحمان سەری لێتێكچووبێت کاتێك لەجیاتی نوسراوی “چەپڕەوی کۆمۆنیزم؛ نەخۆشیەکی منداڵانە” کە بەشێکی بەرچاوی تایبەتە بە پرسی پەرلەمان و هەڵبژاردن و رەخنەگرتن لە بۆچوونی کۆمۆنیستە ئەوروپیەکان سەبارەت بە تاکتیکی بەشداریکردن و بایکۆت، کە ڕاستەوخۆ پەیوەندی بە باسەکەو پرسەکەی ئێمەوە هەیە، لەگەڵ کتێبی” دەبێ چی بکەین”دا تێکەڵی دەکات کە هیچ پەیوەندیەکی بەو مەسەلەیەوە نیە!؟
رەحمان بۆ بەهێزکردنی ئارگیومینتەکەی خۆی دژ بە ئێمە، باسی هەڵوێستی لینین دەکات بەرامبەر بە پەرلەمانی ڕوسیا(دۆما)ی ساڵی١٩٠٥. رەحمان دەڵێ بۆیە لینین و بەلشەفیەکان بەشدارییان لە دۆمادا کرد، چونکە لەژێر فشاری شۆڕشی ١٩٠٥دا تزار ملی پێدابوو! هەروەها دەڵێ:” ئەوکاتە ڕادیۆو تەلەفزیۆن نەبوو، بۆیە لینین ناچاربوو بڵێ بڕۆین لەوێ جارجارە قسەیەك بکەین!” واتە رەحمان پێیوایە کە دۆما تەلەفزیۆنی هەبووە، بەڵام ئێستا مادام تەلەفزیۆن و ڕادیۆ هەیە ئیتر پێویست بە مایکرۆفۆنی پەرلەمان نەماوە! بەڕاستی ئەم قسەیەی رەحمان حیمکەتە! لەبەرئەوەی تەلەفزیۆن و ڕادیۆ نەبووە بۆیە بەشداری پەرلەمانیان کردوە! وەکو ئەوەی لەناو دۆمادا تەلەفزیۆن و ڕادیۆ هەبوێت و قسەکانی بەلشەفیەکان لەوێوە بڵاوبێتەوە!
بەڵام دەبێ دوو زانیاری زۆر سادەی مێژوویی بۆ رەحمان ڕاست بکەینەوە! یەکەمیان ئەوەیە کە لینین و بەلشەفیەکان لە دۆمای یەکەمدا ساڵی ١٩٠٥دا بەشدارییان نەکرد و بایکۆتیان کرد. واتە هەم نمونە و هەم هۆکارەکەی رەحمان بۆ ئەو نمونەیە هەڵەیە و لە کەمی زانیاریەوە سەرچاوەی گرتوە. دووەمیشیان ئەوەیە کە وتارەکانی نوێنەرانی بەلشەفیەکان لە دۆما بۆئەوەی بە خەڵک بگات لەلایەن خۆیانەوە چاپدەکراو لە بڵاوکراوەکانی خۆیاندا بڵاودەکرایەوە، یان ئەگەر جارجارە جۆرنالیستێك ئەوکارەی بکردایە! هەرئەوەندە. بۆ لینین گرنگی بەشداری لە پەرلەمانی تزاردا تەکنیکی نەبوو، بەڵکو سیاسی بوو. یەخەگرتنی بۆرژوازی بوو لەناو ماڵەکەی خۆیدا! لەناو پەرلەمانەکەیدا! دەنا هەر ئەو وتارانەی کە لەناو پەرلەماندا پێشکەشکرابوون، لەماڵەوە بنوسرایە، هیچ سەرنجی خەڵکی ڕانەدەکێشا. تازە خۆ ئیستاش هەموو کۆبوونەوەکانی پەرلەمان کراوە نیە و نادرێ بە میدیاکان. بۆیە لەئیستادا کە میدیا بەشێوەیەکی فراوان لەبەردەست هەموواندایە، سەدجار بەرامبەر بە سەردەمی بەلشەفیەکان بەشداریکردن و کێشمەکێشی ناو پەرلەمان گرنگی پەیداکردوە، بۆئەوەی دواتر لە تۆرە کۆمەڵایەتیەکانەوە بەخەڵک بگات و ببینن کە فراکسیۆنیک لەوێ هەیە شەر لەسەر ماف و داخوازیەکانی ئەوان دەکات. بەو جۆرە واقعیەت و ماهیەتی پەرلەمان لە مەحەک دەدات و نیشانیدەدات کە پەرلەمان و خەباتی پەرلەمانی کەناڵ و ڕێگایەکی کارساز نیە بۆ گۆڕانکاری سیاسی لەبەرژەوەندی جەماوەری کرێکارو زەحمەتکێش و کەمدەرامەتی کۆمەڵگا!
دەربارەی دۆمای یەکەم ١٩٠٥، لینین لە نوسراوی “دژی بایکۆت”دا، بەوجۆرە بەڵگەکانی خۆی دژی بەشداریکردن و بەرگری لە تاکتیکی بایکۆت دەخاتەڕوو: “مەعنەویات دادەبەزێنێ و سەنگەرێك ڕادەستی دوژمن دەکات و جەماوەری شۆڕشگێڕ تووشی سەرلێشێوای دەکات و ئاسانکاری دەکات بۆ نزیکبونەوە لە تزاریزم و دژە شۆڕش…..” لینین هەر لەو نوسینەدا باس لەو بەڵگەو ئارگیومێنتانە دەکات کە ئەوان بۆ بایکۆتکردنی دۆمای ١٩٠٥ ڕەچاویان کردبوو، دەڵێت:”…ئەویش ئەو توانا شۆڕشگێڕیە دەوڵەمەندەی جەماوەر بوو کە لە دەرەوەی کەناڵەکانی “دەستوری”دا بۆ دەرفەت دەگەڕا و پەیدایدەکرد. ئەو بەڵگەیە بریتی بوو لە هێرشی بەردەوامی شۆڕش دژی کۆنەپەرستی. تاوان بوو ئەو هێرشە لاوازبکرێ لەڕێگای کۆنترۆڵکردن و بەرگریکردن لە سەنگەرێك کە دوژمن بۆ لاوازکردنی هێرشی گشتی ڕادەستی کردوە”.( هێڵی تەئکید لە ئێمەوەیە)
بەدیارکراوی لینین دەڵێت ئێمە لەبەردەم دوو بژاردەدا بووین، یان درێژەدان بە شۆڕش یان ملدان بە خۆشباوەڕی دەستوری کە ئامانجی تزار بوو وە مەنشەفیەکان و ئەوانی دیکە پێشوازیان لێکرد! بەڵام کاتێك شۆڕش شکستی هێناو ئەگەری هەڵسانەوەی دوورکەوتەوە، لینین و بەلشەفیەکان لە دۆمای ١٩٠٦ و ١٩٠٧ و دواتریشدا بەشدارییانکرد. تەنانەت لە هەڵبژاردنی ئەنجومەنی دامەزرێنەری دوای بەرپابوونی شۆڕشی ئۆکتۆبەریش لەماوەی نێوان ئەیلول/ سێپتێمبەر تا تشرینی دووەم/ نۆڤەمبەری ١٩١٧ دا بەشدارییان کرد. ئەمجارەیان بۆئەوەی بەکردەوە و لەئاستی کۆمەڵایەتی و جەماوەریدا، نەك وەکو لینین دەڵێت” لەناو مێشکی خۆماندا وەکو کۆمۆنیستە چەپڕەوەکانی ئەوروپا”، کۆتایی بە دەوری سیاسی پەرلەمان و پەرلەمانتاریزم بهێنن و دەسەڵاتی سۆڤیەتی جێگای بگرێتەوە.بگەڕێنەوە بۆ نامیلکەی لینین “چەپڕەوی لە کۆمۆنیزمدا؛ نەخۆشیەکی منداڵانە!” کە رەحمان لەناوهینانی سەغڵەت دەبێت!
هەر لەو نامیلکەیەدا لینین بۆ بەرگریکردن لە بەشداریکردن لە پەرلەمانی بۆرژوازیدا، تەنانەت لە کۆنەپەرستانەترین جۆریدا، دەڵێت:” هەوڵدان بۆ “خۆدزینەوە” لەم سەختیە، بە “چاوپۆشین” لەم ئەرکە قورسەی کە بەکارهێنانی پەرلەمانە کۆنەپەرستەکانە لەپێناو ئامانجی شۆڕشگێڕانەدا کارێکی تەواو ساویلکانەیە. دەتانەوێ کۆمەڵگایەکی نوێ دابمەزرێنن، بەڵام لەو سەختیانە دەترسن کە پێویستە بۆ دروستکردنی بلۆکیکی پەرلەمانی نوێ لە کۆمۆنیستە خاوەن بڕواو دڵسۆز و تێکۆشەرەکان، لەناو پەرلەمانێکی کۆنەپەرستانەدا! ئایا ئەمە ساویلکەیی نیە!؟” بۆیە ئێستا ئەگەر ڕادەی کۆنەپەرستبوونی پەرلەمان ڕەچاوبکەین بۆ بەشداریکردن، ئەوا دەبێت پێوەرێك لە رەحمان و هاورێکانی وەربگرین تا بزانین ئەوەی کە لینین دەڵێت ئێمە لە کۆنەپەرستترین پەرلەمانی بۆرژوازیدا بەشداریمان کردوە، چەندەی ماوە تا بگات بەو ئاستەی لای ئەوان رێگاپێدراوە بۆ کۆمۆنیستەکان!؟ واتە بەپێی پێوانەکەی رەحمان و حزبەکەی پەرلەمان تا چ رادەیەک کۆنەپەرست بێت بەشداریکردن تیایدا ڕێگاپێدراوە و لەوە بترازێت ڕێگاپێدراو نیە!؟
ئێستاش دوای لینین دەگەڕێینەوە بۆ مەنسوری حیکمەت، هەر بۆ ئەوبەشەی چاوپێکەوتنەکەی مەنسوری حیکمەت کە لەو سیمینارە ٢ کاتژمێرو نیویەدا، رەحمان وەکو بەڵگەی بەهێزی بۆچوونی خۆی بۆ بایکۆت و دژی بەشداریکردن ئاماژەی پێدەکات. بەڵام لەوەشدا بەپێچەوانەی چاوەڕوانی و بانگەشەی رەحمانەوە، مەنسور حیکمەتیش فریای ناکەوێت و رێك پێچەوانەی بۆچوونەکەی ئەو دەخاتەڕوو.
لە وەڵامی بڵاوکراوەی ئینتەرناسیۆناڵدا کە دەپرسێ ئایا ئەو کۆمەڵە ڕەخنەیەی بەرامبەر پەرلەمان و پەرلەمانتاریزم خستسنەڕوو دەتانگەیەنێ بەوەی لەڕووی مەبدەئییەوە هەڵوێستى بایکۆتی یەکجاریی بەرامبەر پەرلەمان و خەباتى پەرلەمانی بگرنەپێش؟ مەنسوری حیکمەت دەڵێت: ” … من لەڕووى مەبدەئییەوە بە بایکۆتکردنی پەرلەمان ناگەم، بهڵکو بەلاوەکیبوونى لە تاکتیکى بەدەستەوەگرتنی دەسەڵات لەلایەن چینى کرێکارى سۆسیالیستەوە دەگەم. ئەبێت ئەوە بڵێم کە هەرچۆنێك بێت هەڵوێستى من بەرامبەر پەرلەمان، تەنانەت لە وڵاتانى وەکو بهریتانیا و فەرەنسادا، زۆر سەختگیرتر(تحریمگرایانەتر)ە لە تێگەیشتنى گشتیى چەپى شۆڕشگێڕ، یان حیزبە ڕادیکاڵە کرێکارییەکانی ئەم ووڵاتانەدا. لەروانگەی منەوە پەرلەمان بۆ کرێکار، مەیدانێکى ململانێ و بهرهیهکی خەباتە، نەک دەروازەی دەسەڵات…. من خۆم پێموایە کە کۆمۆنیزم لە ئهورووپادا لەڕادەبەدەر خۆی بە پەرلەمان و خەباتى پەرلەمانیەوە سەرقاڵکردوە…… لەبەشى زۆرى وڵاتانى دواکەوتوودا و بەتایبەتى لە ئێران و وڵاتانى دیکەى ڕۆژهەڵاتى ناوەڕاستدا کە تیایدا پەرلەمان یان دیکۆرێکە وەیان بەفهرمى و بەکردەوە چوونەناوەوەى نوێنەرانى هەڵبژێردراوى خەڵک بۆ ناویان مومکین نییە، بەڕاى من لەڕووى مەبدەئییەوە دەبێ بایکۆت بکرێت. بەبڕوای من حزبی کۆمۆنیستی کرێکاری دەبێت هەمیشە پەرلەمان و پەرلەمانتاریزم لەچوارچێوەی هەمان ئەو هێڵەدا ریسوا بکات کەلەم باسەدا خرایەروو. بەڵام لەرووی تاکتیکی چالاکی هەڵبژاردن و پەرلەمانی حزبەوە هەرگیز رەدکراوە نیە. سەرەنجام بە ڕاى من، ئەوە بە تەواوى لەسەر خودى حیزب ڕادەوەستێ، کە لە هەر بارێکدا زهروورهتى بەشدارى لە پەرلەماندا، لەسەر بنەماى لێکدانەوەی جێگاوڕێگاى سیاسی و بەرژەوەندیی بزووتنەوەى سۆسیالیستیی چینى کرێکار بخاتەڕوو. بێگومان دەکرێت هەرلەپێشەوە کۆمەڵە مەرج و بنەمایەك وەک پێشمەرجەکانى رێگەپێدراوبوونی بەشدارى حیزب لە پرۆسەى پەرلەمانیدا دیاریبکرێت. بەڵام لەکۆتاییدا، ئەوەى کە وەڵامى ئەم مەسەلەیە دەداتەوە، لێکدانەوەى تایبەتی حیزبە دەربارەی جێگاوڕێگاى مێژوویی-دیاریکراوى هەر قۆناغێک.” (تەئکیدەکان هی ئێمەیە).
ئەگەرچی قسەکانی مەنسوری حیکمەت زۆر روون و تەفسیر هەڵنەگرە، بەڵام ٢یان ٣ خاڵ دەکرێ زیاتر لەسەری ڕاوەستین. یەکەم؛ مەنسوری حیکمەت پەرلەمان و هەڵبژاردن لەڕووی مەبدەئیەوە بایکۆت ناکات، بەڵکو بە ئامراز و هۆکارێکی نازانێت بۆ سەرکەوتنى سۆسیالیزم و گەیشتنی چینی کرێکار بەدەسەڵات. پەرلەمان لای ئەو مەیدانێکی ململانێ و بەرەیەکی خەباتە دژی بۆرژوازی. واتە دروست وەکو ئەوەی ئیمە دەیڵێین مەیدانێکە بۆ جەنگ لە دژی بورژوازی نەک ڕێگایەک بۆ سەرکەوتنی سۆسیالیزم و گەیشتنی چینی کرێکار بەدەسەڵات.
دووەم؛ بەرامبەر بە تێگەیشتنی گشتی چەپی ئەوروپا لە پەرلەمان و خەباتی پەرلەمانی کە زیاد لەرادە خۆیان پێوە سەرقاڵکردوە و جێگاورێگایەکی زۆر زیاتری پێدەدەن لە تاکتیکی بەدەستەوەگرتنی دەسەڵاتی سیاسیدا، هەڵویستێکی سەختگیرتر( تحریمگرایانەتر) ی هەیە. واتە لای مەنسوری حیکمەت خەباتی پەرلەمانی جێگاوڕێگایەکی لاوەکی تری هەیە لە خەبات بۆ گەیشتنی چینی کرێکار بەدەسەڵات، نەک لە ململانێ لەگەل بورژوازیدا.
سێهەم؛ لە وولاتانێکی وەکو ئێران و رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا کە پەرلەمان یان دیکۆرێکە یان بە فەرمی و بەکردەوە رێگا نادات نوێنەرانی هەڵبژێردراوی خەڵك بچنە ناویەوە، لەڕووی مەبدەئیەوە بایکۆت بەدروست دەزانێت. بەڵام سەرباری ئەوە بوارێکی هێشتۆتەوە و دەرگای دانەخستوە بەرامبەر بەشداریکردن و دەیبەستێتەوە بە لێکدانەوەی جێگاوڕێگاى سیاسی و بەرژەوەندیی بزووتنەوەى سۆسیالیستیی چینى کرێکارەوە لەکات و هەلومەرجی دیاریکراودا.
وەکو رەحمان دەڵێ مەنسوری حیکمەت لەژیاندا نەماوە تا دەسەڵاتی سیاسی ئێستای عێراق ببینێت و لێکدانەوەو هەڵوێستی خۆی لەسەری بخاتەروو، بەهەمان هۆکار، بەداخەوە مەنسوری حیکمەت ئەوکاتەی دەربارەی ئێران و ووڵاتانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست ئەو بۆچوونەی دەربڕیوە، کە بە رەهاییش پەرلەمان و هەلبژاردنی رەدنەکردۆتەوە، زۆربەی هەرە زۆری دەوڵەتەکان سەرکوتگەری پۆلیسی بوون و هەڵبژاردن تیایاندا تەنها لەسەداسەد نمایشی بوو، وەکو هەڵبژاردنەکانی کاتی سەدام حسین و بەشار ئەسەد و جمهوری ئیسلامی و….تاد. کە هێشتاش هەڵبژاردنەکانی ئێران بەهەمان پێودانگی بەشار و سەدام بەڕێوەدەچێت. بەڵام هیچ گومان لەوە نیە کە هەڵبژاردنەکانی ئێستای عێراق سەرباری ماهیەتی تەواو کۆنەپەرستانەی، زۆر جیاوازە لەوەی لە ئێستای ئێران یان ئەوەی لە عێراقی کاتی رژێمی سەدام بەڕێوە دەچوو، کە لە سایەیاندا جگە لە حزبی حاکم و پاشکۆکانی کەس مافی هەلسوڕان و بەشداری لە هەڵبژاردندا نەبوو وە نیە. کاندیدبوون بەتەواوی قۆرخکراوە، دەنگدان بە ئەحزابی دەسەڵاتدار بەزۆرەو..تاد. لەم هەڵبژاردنەی ئێستای عێراق تەنانەت بە فەرمی و بەکردەوە چوونی نوێنەرانی هەڵبژێردراوی خەڵکی بۆناو پەرلەمان نامومکین نیە. بۆیە دەبێ وەکو مەیدانێکی خەبات و ململانێ لەلایەن کۆمۆنیستە کرێکاریەکانەوە بەکاربهێنرێت.
کێ زوڵم لە مەنسوری حیکمەت دەکات!؟
هەر بەڕاست کێ زوڵم لە مەنسوری حیکمەت دەکات؟ ئێمە یان رەحمان و حزبەکەی!؟ رەحمان بەشێواندنی باسەکان و بۆچوونەکانی مەنسوری حیکمەت بەپێی بەرژەوەندی سیاسی خۆی و حزبەکەی و بە پشتکردنە نەریتی سیاسی و حزبیی مەنسوری حیکمەت، گەورەترین زوڵم و بگرە خەتا دەکات بەرامبەر بەمەنسوری حیکمەت. کاتێك مەنسوری حیکمەت روون و ڕەوان بۆچوونی خۆی دەربارەی پەرلەمان و پەرلەمانتاریزم و بەشداری و بەشدارینەکردن لە هەڵبژاردنە پەرلەمانیەکاندا دەخاتەڕوو، بەڵام رەحمان پێچێك لێدەدات و هەموو لێکدانەوەکانی مەنسوری حیکمەت لەناو هەڵویست لە بەشداریکردن یان نەکردن کورت دەکاتەوەو پاشانیش بەناوی ئەوەوە فتوای بایکۆتی هەڵبژاردن دەردەکات، ئیتر دیارە کێ وەکو خۆیان دەڵێن “سو ئیستفادە” لە مەنسوری حیکمەت دەکات. ئەو بۆچونەی مەنسور حیکمەت کە خەباتی پەرلەمانی رۆڵێکی لاوەکی هەیە لە خەبات بۆ گرتنەدەستی دەسەڵات لەگەل رۆڵی خەباتی پەرلەمانی وەکو مەیدانێک بۆ ململانێ لەگەل بورژوازی تێکەڵ دەکات و لەبەرژەوەندی بۆچونەکەی خۆیدا بە بایکۆتی دەگەیەنێ.
رەحمان بەئێمە دەڵێ باسی حزب و کۆمەڵگای مەنسوری حیکمەتیان کردوە بە باسی حزب و پەرلەمان! ئایا بەڕاستی باسی حزب وکۆمەڵگا هیچ هەڵوێستێکی دەربارەی پەرلەمان و بەشداری و بایکۆتی خستۆتەڕوو!؟ ئایا رەحمان بەئارەزووی خۆی یاری بە سەرچاوە و نوسینەکانی مەنسوری حیکمەت ناکات تا تەپوتۆزێك دروست بکات و چەواشەکاری بکات. مەنسوری حیکمەت لەو قسانەی سەرەوەدا سەبارەت بە بایکۆت و بەشداری قسەی روونی خۆی کردوە، هەر لایەنگرێکی بەویژدانی مەنسوری حیکمەت و کۆمۆنیزمی کرێکاری و هەر کەسێکی کە کەمێك لۆجیکی سیاسی هەبێت، کاتێك ئەو قسانەی سەرەوەی مەنسور حیکمەت لەسەر پەرلەمان و هەلبژاردن دەخوێنێتەوە، ئیتر هیچ گومانێکی نامێنێتەوە لەوەی رەحمان خەریکە ستەم لە مەنسوری حیکمەت دەکات. دەیکات بە کەسێکی دیکە بەپێی ویستی سیاسی خۆی نەك ئەوەی کەبووە!
رەحمان هەر بۆ هەمان بازارگەرمکردنی سیاسی دژ بە ئێمە دەڵێت:” مەنسور حیکمەت هیکەلەی سیاسی عیراقی نەبینی تا نەزەری خۆی بدات لەوبارەیەوە، بەڵام لەسەر پەرلەمانی لوبنان رای خۆی داوە لە نامیلکەی دیموکراسی دەربڕینەکان و ڕاستیەکان. دەڵیت: پەرلەمان و دیموکراسی جۆرەهای هەیە، بەلام دابەشکردنی خەلک بە شیعەو سونەو مەسیحی کە دەیبینم حالم تێک دەچێت! من پرسیار دەکەم ئەم پەرلەمانی عیراق لەوەی لوبنان خراپتر نیە؟”
سەرەتا باسەکە لێرەدا سەبارەت بە هەیکەلی دەسەڵاتی سیاسی نیەو ئێمە لەوبارەوە لێکدانەوەو هەڵوێستی سیاسی خۆمان بە دەیان بەڵگەنامە خستۆتەڕوو، رەحمان بۆ بەرژەوەندی سیاسی خۆی چاویان لیدەپۆشێت، بەڵکو باسەکە بریتیە لە بەشداریکردن لە هەڵبژاردن دا یان بایکۆتکردنی! مەنسوری حیکمەت دەربارەی دەسەڵات و حکومەتی لوبنان بۆچوونی خۆی دەڵێ و یەك ووشەی لەسەر هەڵبژاردن نەوتوە. فەرموون قسەکەی مەنسوری حیکمەت ببیستن:” …دابەشکردنی خەڵک بە شێعەو سونی و مەسیحی و ..تاد. بۆنمونە و داواکردنی ئەوەی لوبنان ببێت بە دەوڵەتێك کە هەموو ئەم “توێژانە”ی تێدا بەشداربن، هەرچەندە کە زەوقی مرۆڤ تێکدەدات، بەڵام هەڵوێستێکی دیموکراسیە”. لێرەدا مەنسوری حیکمەت رەخنە لە دیموکراسی رۆژاوایی دەگرێ کە چۆن قێزەونترین دیاردەی سیاسی وەکو دیموکراسی و بەشداری خەڵك لە دەسەڵاتدا ناودەبات ئەگەر لایەنگری ئەوان بێت، بەڵام ئەگەر هەڵبژاردنێك لە هیندستانی چەند نەتەوەییدا بکرێ و کەمترین ساختەی تێدابکرێ ئەوا دیموکراسی نیە. بۆیە ئەم زەوق تێکچونەی مەنسور حیکمەت لە دابەشکردنی هاوڵاتیان بەپێی قەومیەت و مەزهەب و ئاین هیچ پەیوەندیەکی بە باسی هەڵوێستگرتن لە هەڵبژاردنی پەرلەمانەوە نیە و ئەوەی رەحمان دەیکات لە فەرهەنگی سیاسیدا پێێ دوترێت دیماگۆجیەت!
لای رەحمان بەشداریکردن لە هەڵبژاردندا مانای ئەوەیە کە شەرعیەت دەدەیت بەو رژێم و دەسەڵاتە، دەڵێت:” ئەگەر حزبێك پلاتفۆرمی روخاندنی ئەم دەسەڵاتە مافیایەی هەبێت بەئاسانی بەشداری لەم گاڵتەجاریەی هەڵبژاردن ناکات”! ئەگەر بە پیوانەکەی رەحمان بێت، بەشداریکردنی بەلشەفیەکان لە دۆمای ٢ و ٣ و … تاد. شەرعیەتدان بووە بە دەسەڵاتی تزاری و دەستبەرداربوون بووە لە روخاندنی تزار! یاخود ئەوەی کە مەنسوری حیکمەت لەڕووی مەبدەئیەوە بەشداریکردنی رەدنەکردۆتەوە، پێوانەکەی دیموکراتبوون و ئازادیخوازبوون و خەڵکی بوونی ئەو دەسەڵاتە بووە کە هەڵبژاردن بەڕێدەخات، بەوپێوانەیەش دروشمی روخاندنی دەسەڵاتەکەی دوادەخست تا دەبووە دەسەڵاتێکی کۆنەپەرست و دژە خەڵکی و مافیایی و پرۆئەمریکایی و تاد.!
ئایا بەڕاست ئێمە زوڵممان لە مەنسوری حیکمەت کردوە یاخود رەحمان و حزبەکەی، کاتێك پشتیوانییان لە “هاوپەیمانی دژ بەداعش بە سەرۆکایەتی ئەمریکا” کرد لە شەڕی موسڵداو کارەساتی وێرانکردنی شارێك بەسەر دانیشتوانەکەیدا و کوشتنی هەزاران کەس لە هاوڵاتی مەدەنی، وەکو تەلەفاتی جەنگ ناوبردو ووتیان ئەوەش دەبێت!؟ کاتێك سەرانی حزبەکەی لەپشتی حزبەکانی ئێمەوە، لەگەڵ هەر ئەو حزبەدا کۆدەبنەوە کە هاورێکانی ئێمەیان تیرۆرکرد، کاتێك پاکتاوکردنی رەگەزی و کاولکردنی غەززە و سیاسەتی ئیمپریالیستیانەی ئەمریکاو و داگیرکاری ئیسرائیلیان بەرامبەر بە کێشەی فەلەستین لە جەنگی دووبەرەی تیرۆریستدا کورتکردەوەو خۆیان بێبەریکرد لەهەرجۆرە سیاسەتێکی ئینسانی و کۆمۆنیستی و هەرجۆرە هەنگاوێکی عەمەلی لەپاڵ بزوتنەوەی جیهانی دژ بە جینۆسایدی فەلەستیندا، یاخود لەگەڵ ئەو لایەنانەدا بەرە دروست دەکەن و مۆری کۆمۆنیستیان لێدەدەن، کە سێ چواردەیە لەمەوبەر مەنسوری حیکمەت لە رەخنە لەواندا رێگای پاكردەوە بۆ ئینسامبەخشینی فکری و سیاسی بە بزوتنەوەکەو حزبەکەی!؟ ئایا ئێمە ستەم لە مەنسوری حیکمەت دەکەین یاخود رەحمان کە بۆ ستایشکردنی ئەوکارەی هەر لەگەڵ ئەوانەدا پێکەوە دەیکەن، سوکایەتی بە هەوڵەکانی مەنسوری حیکمەت و کۆمۆنیستە شۆڕشگێرەکانی ئەو سەردەمە دەکات بۆ خۆجیاکردنەوە لەو چەپە میللی هەزهەبیە کە دواتریش بوونە پشتیوانی رژێمی ئیسلامی لە جەنگی لەگەڵ عێراقدا و پشتگیریان لە خوێندکارانی هێڵی ئیمام کرد لەکاتی داگیرکردنی باڵوێزخانەی ئەمریکاو …تاد.!؟
فەرموون لەزمانی رەحمان خۆیەوە ستایشەکەی ببیستن: “بیهێننە پێشچاوتان ئەگەر یەک مانگ پێش ٢٢ی بەهمەن ( واتە مانگی شوباتی ساڵی١٩٧٩) لە مانگی یەکدا، کاتێک بورژوازی لە “نوفل شاتو” ئەلتەرناتیڤی دروست دەکرد، ئەگەر پێشەنگانی کۆمونیستی ئەوکاتەی ئێمە، ئەو رەوتە کۆمونیستییە، ئەو هۆشیارییە، ئەو ئازموونە و ئەو عەزمەیان هەبووایە کە لە مانگی یەکدا بڵێن ڕژێمی پاشایەتی دەڕوات، بەڵام ڕێگە نادەین حاکمیەتی بورژوایی لەجێگای بێت، خۆمان دەسەڵات دەگرین. ئەگەر ئەوکاتە سەرکردە و هەڵسوڕاوانی کرێکاری نەوت، … لەگەڵ سەرکردەکانی ئەوکاتەی ڕێکخراوە چەپ و کۆمونیستییەکان، تەنها یەك لەسەر دەی ئەوەی ئەمڕۆ لەم کۆنفرانسەدا گوتراوە و لەم ڕاگەیاندنەدا هاتوە، بگوتبایە، پێموایە ڕێچکەی گۆڕانکاریی سیاسیی ئێران لە چل ساڵی ڕابردوودا جیاواز دەبوو”!
لەکۆتایی ئەم بڕگەیەشدا دوو مەسەلە دەهێنێت کە ئاماژەی پێبکەین. یەکەم ئەوەی کە دەڵێ گوایە ئێمە ووتمانە مەنسوری حیکمەت ڕای وابوە کە لە هەڵبژاردنی پەرلەمانی ساڵی ١٩٩٢ دا بەشداریمان بکردایە، ئەم قسەیە بەهیچ جۆرێك ڕاست نیە و هیچ پۆست و ئۆرگانێکی رەسمی ئێمە قسەی وای نەکردوە! دووەم، ئەوەشی کە دەڵێ ئەو قسەیەی ڕیبوار ئەحمەد کە وتویەتی مەنسور حکمەت لایەنگری ئەوە بووە ئیمە لە حکومەتدا بەشداری بکەین؛ بەمجۆرەیە، پرسیارەکەی بلاوکراوەی ئۆکتۆبەر ئاماژە دەکات بە رستەیەکی مەنسور حیکمەت کە دەڵێ رەنگە کۆمۆنیزمی کریکاری لە پرۆسەی حکومەتی خودموختاری هەریمدا بەشداری بکات، ڕێبواریش دەڵێ کاتی خۆی کە پرسمان پێکرد هەر پێشنیارێکی لەوجۆرەی هەبوو بۆمان کە خودی گێڕانەوەکەی رەحمان باسی دەکات و ڕاستی قسەکەی رێبوار دەسەلمێنێت نەك تەفسیرەکەی رەحمان!
دروستکردنی شەیتانێك بۆئەوەی بەردی تێبگرێت!
رەحمان لە خەیاڵدانی خۆیدا شەیتانێکی لە هەردوو حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی عێراق و کوردستان دروستکردوە تا کەمپینەکەی لەدژی هەردوو حزب بەڕیبخات و بەڕوالەتیش وەکو کارێکی ڕەوا و دروست دەربکەوێ. بەوجۆرەش لایەنگرانی خۆی ڕازی بکات و ئەگەریش بتوانێ چەند ئەندامێکی هەردوو حزبیش چەواشەبکات و دژی رابەری هەڵیانخڕێنێ، وەکو لە دوای جیابوونەوەی حزبی حیکمەتیست پەنایان بۆ برد!
رەحمان دەڵێ: ” هەرئێستا لەهەموو ئەدەبیاتی ئەو حزبەدا فەرزیان ئەوەیە کە ئەمە هەڵبژاردن بووەو هەڵبژاردنێکی پاکو بێگەردە!”. هەربەڕاستی لەکوێدا رەحمان دەتوانێ یەك ووشە پەیدابکات کە نەك لە ئەدەبیاتی ئێمەدا، بەڵکو تەنانەت لە قسەی کەسێکی رابەری ئێمەدا باسی پاکوبێگەردی هەڵبژاردن کرابێت، ئەوا ئێمە ئامادەین ئاڵای سپی بەرزبکەینەوە! بەڵام بەڕاستی دۆخەکە بە ئاستێك لە داڕوخانی سیاسی گەیشتوە کە رەحمان بەناوی ئێمەوە قسەی ناڕاست بکات و لەسەر ئەوەش دادگاییمان بکات! دواتریش فاڵێکی سیاسی دەگرێتەوەو ئایندەی حزبی شیوعیمان بۆ پێشبینی دەکات و دەڵێت:” هەردوو حزبی کۆمۆنیستی کرێکاریی کوردستان و عێراق وەکو حزبی شوعی لەمەودوا هەمیشە لە گاڵتەجاڕیەکانی هەڵبژاردندا بەبێ لەبەرچاوگرتنی زەمان و مەکان بەشداری دەکەن! ئەمە کارەساتە؟ بمانەوێو نە مانەویت سەردەرهێنانە بۆ حزبێکی شیوعی تر!”
هەڵبەتە ئیمە هیچ بریاریکی پێشوەختەمان نیە بۆ بەشداری لە هیچ خولیکی هەڵبژاردندا، بەڵام بەڵێ دروست وەکو ئەوەی رێبوار ئەحمەد وتویەتی ئێمە خۆمان ئامادە دەکەین بۆئەوەی کە لە هەر خولیکی دیکەی هەڵبژاردندا کە هەلومەرج بۆ بەشداریکردن لەباربوو، بتوانین بەشداری بکەین و بەهۆی گرفتە یاسایی و عەمەلیەکانی خۆمانەوە ئەو دەرفەتە لەدەست نەدەین. هیچکاتێكیش و لەهیچ جێگایەکدا باسی ئەوەمان نەکردوە کە بەبێ لێکدانەوەی هەلومەرجی سیاسی ئەو ساتەی هەڵبژاردن روودەدات، بەشداری بکەین. زۆر بەڕوونیش ئاماژەمان بۆ ئەوە کردوە کە مەبەستمان لە هەلومەرج چیە: دۆخی سیاسی، دەورانی شۆڕشگیرانە و نا شۆرشگیرانە، دۆخی بزوتنەوەی جەماوەری گشتی، بارودۆخی دەسەڵات، تواناو ئیمکاناتەکانی حزب و… تاد.
بەڵام هەر بەراستی رحمان و حزبەکەی کە لەهەموو نەریتێکی سیاسی و رێکخراوەیی مەنسوری حیکمەت دوورکەوتونەتەوە، لەجیاتی رەخنەی سیاسی، خەریکی هەڵبەستنی چیرۆکی ناڕەواو بەرهەمی خەیاڵی خۆیانن دژ بە دوو حزبی کۆمۆنیستی کرێکاری، ستایشی هەڵوێستی سیاسی ئەوانە دەکەن دژ بە هەردوو حزب کە بەئاشکرا بێگانەبوونی خۆیان بە کۆمۆنیزمی کرێکاری و مەنسوری حیکمەت ڕاگەیاندووە. لەجیاتی گفتوگۆی سیاسی و سەرڕاست، خەریکی کەمپینسازی و چەواشەکاری و دێواندنی دوو حزبی کۆمۆنیستی کرێکارین. ستایشی ئەو لایەنانە دەکەن کە پێشینانی رەحمان و هاورێکانی ئەوانی بە پاشماوەکانی ناسیۆنال ئیسلامی لەقەڵەم داوە تا دەگات بەوەی کە مامەڵەی پێشینانی خۆیان بەرامبەر بەو لایەنانە بە تێنەگەیشتن(بێدرایەتی)ی سیاسی دادەنێت، ئیتر هیچ نزیکایەتی لەگەڵ کۆمۆنیزمی کرێکاری و مەنسوری حیکمەتدا ماوەتەوە!؟
ئەوە ڕاستە کە رەحمانی حسینزادە لە ژیانی سیاسی حزبی عیراقدا نەک کوردستان، ڕۆڵ و بەشداری هەبووە و ئەمەشمان لەبەرچاوە، بەڵام ئەو دەیەوێ خۆی لە پێگەیەکدا بەرامبەر دوو حزبی عیراق و کوردستان دابنێت کە لە توانایدا نیە. ئەو لە حزبی عێراقدا رۆلی ئەوە بووە کە دوای گفتوگۆ لەگەل هاوڕێیان مەنسور حیکمەت و کۆرشی مودەڕیسیدا، باس و خەتی ئەوانی بە ئێمە گەیاندووە. ئیمە لەکاتیکدا ستایشی هەر رادەیەک لە ماندووبوونی رەحمان دەکەین لەگەل حزبی عیراقدا، بەڵام بەداخەوەین کە کینەی لە حزبی حیکمەتی خەتی رەسمی ئەوی بە جیگایەك گەیاندوە کە دەستوپێی خۆی وونکردوە و هەموو ئەو رێز و ستایشەی لای ئیمە هەیبوو، خەریکە دەیدا بەدەم ئاوەوە!
کۆبەندی
ئەگەر بە ووردی گوێ بۆ قسەوباسەکانی رەحمان بگریت زۆر بە سادەیی و زەقی ئەوە روون دەبێتەوە کە کێشەکەی هەڵبژاردنی پەرلەمان نیە، بەڵکو ئەم مەسەلەیە تەنها پاساو و بەهانەیەکە بۆ تەسفیەحیساب لەسەر چەند مەسەلەیەکی تر لەگەڵ ئەم دوو حزبە. ئەگینا ئەو هەموو باسەی ڕەحمان لەسەر زەلکاوبونی پەرلەمان و پاشکۆیەتی بۆ ئەمریکا و جمهوری ئیسلامی و وەلانانی مەسەلەی سەرنگونی ..و…بە چەند قسەی خودی خۆی دەبن بە تۆز و دەچن بە ئاسماندا. ئەو لەلایەکەوە بەشداریکردن لە گاڵتەجاڕی هەڵبژاردندا بە وازهێنانی ئێمە لەشۆڕش و روخاندنی دەسەڵات و تەئیدکردنی دەسەڵاتی میلیشایی و سەرخانی سیاسی سیناریۆی ڕەش و رژێم چەینجی ئەمریکی و دەستبەرداری لە باسی حزب و دەسەڵاتی سیاسی ….و…تاد. لە قەڵەم دەدات، ئەو کە بەهەموو شێوەیەك لەم بەشەی قسەوباسەکانیدا بەشداری لە هەڵبژاردن رەتدەکاتەوەو ستایشی هەڵوێستی پێشترمان دەکات کە بایکۆتمان کردوە، کەچی لەلایەکی ترەوە رەخنە لەئێمە دەگرێت لەسەر ئەوەی بۆچی کاندیدی خۆمان نەبوو!؟ بۆ کەسێکی وەکو بەهار مونزیر و خەسرەو سایەو… تاد. مان کاندید نەکرد!؟ یان دەڵێ بۆیە درەنگ لەسەر ئەو بابەتە قسەم کرد، چونکە پێموابوو ئەو دوو حزبە کاندیدی سەربەخۆی خۆیان دەبێت!.. وتاد. واتە ئەگەر کاندیدی خۆمان هەبوایە لە بەشداری هەر لەم هەڵبژاردنە گاڵتەجاڕیەدا ئیتر رەحمان دەبوو هەموو باسەکانی بپێچێتەوە! ئەمە دروست نیشانی دەدات کە ڕەحمان تاکتیکی بەشداری لە هەڵبژاردنی کردوە بە بەهانە بۆ کردنەوەی گرێ و گۆڵێکی دیکە کە لە دەرونی خۆیدا هەڵیگرتوە. یەکێک لەوانە هاوپەیمانی دوو حزبە لەگەل حزبی حیکمەتی خەتی رەسمی کە پێشتر باسمان کرد ئاراستەی مێژویی ئەو مەسەلەیە چۆن بووە.
دوەم مەسەلە ئەوەیە کە رەحمان مافی تایبەتی “حق ویژە” لە ئێمە داوادەکات لەسەر ئەو بنەمایەی کە رۆڵی هەبووە لە دامەزراندن و مێژووی هەڵسورانی سیاسی حزبی عیراقدا و بۆی تێکۆشاوە. بەڵام ئەمە داوایەکی ناڕەوایە، لە بزوتنەوەی ئێمەدا کەس مافی تایبەتی نیە. رەحمان هەرچیەکی کردبێت لەگەڵ حزبی عێراق مەئموریەتی رێکخراوەیی بەڕێوەبردوە کە لەلایەن حزبەکەیەوە پێی سپیردراوە، لە مێژووی بزوتنەوەی ئیمەدا کەسانێک کەناڵی پەیوەندی ئەم حزبانە بوون. عوسمانی حاجی مارف و ڕێبوار ئەحمەد و کەسانی تر لە هەر سێ حزبدا ئەندامی رابەری بوون. ئەمە ئەرکی سیاسی و رێکخراوەییە و مافێکی تایبەت بەکەس نادات و هیچ لایەکیش پێی منەتبار نابێت.
مەسەلەیەکی میحوەری دیکە کە رەحمان بەرجەستەی دەکات، ئەوەیە کە گوایە ئەم دوو حزبە باسی حزب و دەسەڵاتیان گۆریوە بۆ حزب و پەرلەمان و هەڵبژاردن. هەموو ئەو بەڵگەیەی ڕەحمان بۆ سەلماندنی ئەم بۆچونەی خۆی بەدەستەوەی دەگرێت، هەڵویستێکی تاکتیکی زۆر دیاریکراوی ئیمەیە بۆ پشتیوانی لە کاندیدێک کە ئەو پلاتفۆرمی ئیمەی ڕەچاوکردوە نەک ئیمە پلاتفۆرمی ئەومان قبوڵکردبێت! پاساوی رەحمان کە لەلاوە ئاماژەی پێدەکات ئەوەیە کە ئەو کەسە نزیکایەتیەکی مێژوویی لەگەڵ حزبی شیوعی هەیە، بەڵام پرسیارەکە لە رەحمان ئەوەیە کە هەر بەوجۆرەی ناکۆکی ئەم هەڵویستەی دوو حزب لەگەل باسی حزب و دەسەڵاتی سیاسی مەنسور حیکمەت نیشان دەدات، دەتوانێ خۆی بۆمان روونبکاتەوە کە دروستکردنی بەرە لەگەل برابچوکەکەی حزبی شیوعی واتە “راهی کارگر” و جۆرەها رەوت و گروپی دەرەوەی بزوتنەوەی کۆمۆنیزمی کریکاری چۆن لەگەل پرسی حزب و دەسەڵاتی سیاسی دا دەسازێنێ؟! رەحمان کە ئیمە بە خزان بۆناو پرۆژەی ئەمریکایی تۆمەتبار دەکات، دەتوانێ بۆمانی روونبکاتەوە کە پشتیوانی لە جەنگی ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی لە شەری روخاندنی موسڵ بەسەر دانیشتوانەکەیدا چۆن لەگەل حیکمەتیزمدا یەکدەگرێتەوە!؟ دەتوانێ بۆمان رونبکاتەوە هەڵویستی پاساودەرانەیان لەسەر کوشتاری بە کۆمەڵی نزیکەی سەد هەزار فەلەستنی بەدەستی رژێمی فاشیستی ئیسرائیل، بە بەهانەی تیرۆریستبوونی حەماس چۆن لەگەل حیکمەتیزمدا یەکانگیر دەبێت!؟
لەلایەکی دیکەوە رەحمان سەرزەنشتی ئیمە دەکات لەسەرئەوەی رۆڵمان لە مەیدانی سیاسیدا لاوازە و ئامۆژگاریمان دەکات چۆن خۆمان بەهێز بکەین! لەم بارەیەوە پرسیاری ئیمە ئەوەیە کە مادام ئەو ئەوەندە درکێکی رۆشنی لەسەر ئەو مەسەلەیە هەیە و ئەوەندە بەتوندی پێی پابەندە کە دەتوانێ رۆڵی داوەری بگێڕێت، بۆچی بیر لەوە ناکاتەوە کە حزبەکەی خۆی ئەو تێزە بەکردەوە دەربهێنێت؟! لەکاتێکدا ئاشکرایە دۆخی سیاسی ئیران و بزوتنەوەی کرێکاری و مەسەلەی سەرنگونی زۆر لەبارترە بۆ گەشەی بزوتنەوەی کریکاری و شۆڕشگیرانە!؟ بۆچی بیر لەوەناکاتەوە ئەو ئامۆژگاریانەی بۆ ئێمەی دەکات، خۆی و حزبەکەی پیادەی بکەن؟! ئەو کە دەیەوێ رۆڵی مامۆستای پرسی حزب و دەسەڵاتی سیاسی بگێڕێت، بۆچی بۆ حزبەکەی خۆی ئەم رۆڵە ناگێڕێ؟! هەروەها رەحمان چەندینجار دەیەوێ بە گێرانەوەی ئەوەی کە ئەو چی ووتوە و مەنسور حیکمەت چی ووتوە، خۆی بکاتە نوێنەری مەنسور حیکمەت و بۆچونەکانی، لەکاتێکدا ئەوە نەرێتێکی جێکەوتەیە لە بزوتنەوەی ئیمەدا کە خەت و رێبازی مەنسور حیکمەت لە نوسراوە و باسەکانی خۆی دەردەهێنرێت نەک لە بیرەوری ئەم و ئەودا! بۆیە هەرکەس دەیەوێ مەنسور حیکمەت بخاتە پشتی بۆچونەکانی خۆیەوە دەبێ بگەڕێتەوە بۆ ئەو قسانەی لە باس و نوسراوەکانیدا هەیە نەک یادەوری ئەم و ئەو.
کۆتا خاڵیش کە پێویست بێت بوترێت، ئەوەی لەم نوسراوەدا لە وەڵامی ڕەحمان حسینزادە باسمان کردوە، هاوکات وەڵامی بەشێک لە رەخنەگرانی دیکەی ئیمەش دەداتەوە کە لەگەڵ ڕەحمان هاوڕان یان خاڵی هاوبەشیان هەیە. لەگەل ئەوەشدا ئێمە هەولدەدەین وەڵامی سەرجەم ئەو رەخنانە بدەینەوە کە لەم تاکتیکەی ئیمە گیراوە و هیچ قسەیەک بێوەڵام ناهێڵینەوە!
کانونی یەکەم/ دێسەمبەری ٢٠٢٥
