“قوربانیانی کار”؛ باجی قورسی قازانجی سەرمایە لە کوردستان

شاباز محمود:    ​
ئەو باڵەخانە بەرزانەی وەک “شکۆمەندیی ئاوەدانی” دەخرێنە ڕوو، لە ڕاستیدا مۆنۆمێنتێکن کە لەسەر ئێسک و پروسکی چینی چەوساوە بونیاد نراون. گیانلەدەستدانی کرێکاران لە شوێنی کاردا، نە ڕووداوێکی لەناکاوی بێمانایە و نە “قەدەرێکی حەتمی”، بەڵکو دەرەنجامی ڕاستەوخۆی بێباکی سیستەمێکی چەوسێنەرە کە قازانجی دارایی لە سەرووی کەرامەت و سەلامەتیی مرۆڤەوە دادەنێت.
بەپێی داتا جێگەی متمانەکانی “بەشی ئاماری دەنگی کرێکار” بۆ ساڵی ٢٠٢٥، دۆخەکە گەیشتووەتە ئاستی کارەساتێکی مرۆیی:
​٧٧ مرۆڤی بەرهەمهێنەر لە کاتی کارکردندا بوونەتە قوربانی.
​٥٧ قوربانی لە ناو جەرگەی “ئاوەدانییە” ساختەکەی هەرێمی کوردستان.
​٢٠ قوربانی لە ناوچەکانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم.
​ئەم ژمارانە بەڵگەی حاشاهەڵنەگرن لەسەر ئەوەی کە چینی باڵادەستی سەرمایەدار، کرێکار وەک “ئامرازێکی بەرهەمهێنانی هەرزان” دەبینێت نەک وەک مرۆڤ. نەبوونی ژێرخانێکی سەلامەتیی پیشەیی، بێباکی کۆمپانیاکان لە دابینکردنی پێداویستییە پارێزەرەکان، و غیابی یاسایەکی کار کە پارێزگاری لە مافی ژیانی کرێکار بکات، هەموویان ئاماژەن بۆ “کوشتارێکی سیستماتیک” کە لە ژێر پەردەی گەشەی ئابووریدا ئەنجام دەدرێت.
​بۆ ڕزگاربوون لەم دۆخە، پێویستە جەماوەری کرێکار و هێزە پێشکەوتوخوازەکان لەوە تێبگەن کە دەسەڵاتدارانی ئێستا، بەهۆی بەرژەوەندییە هاوبەشەکانیان لەگەڵ خاوەن سەرمایەکان، هەرگیز نابنە پارێزەری ژیانی ئەوان. ڕێگەی ڕزگاری تەنها لە خۆڕێکخستنی مەدەنی و تێکۆشانی چینایەتیی کرێکاراندایە بۆ سەپاندنی بیمەی ژیان و مەرجە توندەکانی سەلامەتی.
​سڵاو بۆ ئیرادەی کرێکاران و یادەوەریی هەموو ئەوانەی لە پێناو نان و ژیاندا، بوونە قوربانیی چاوچنۆکیی سەرمایەداری.

کۆتای ٢٠٢٥
​