مەسعود بارزانی: “بازرگانە دڵسۆزەکە” لە پرسەی ڕۆژئاڤادا

زمناکۆ عەزیز:
بارزانی لەم هاوکێشەیەدا کە ئەمڕۆ لە ڕۆژاڤا هاتوەتە بوون “بێلایەن” نییە، بەڵکو “بەشێکە لە بەرەی دوژمن”. ئەو وەک “نوێنەری بۆرژوازیی کوردی” دەبینێت کە بەرژەوەندییەکانی بەتەواوی گرێدراوە بە مانەوەی دەسەڵاتی تورکیا و سیستەمی سەرمایەداریی ناوچەکەوە.
ڕۆڵی پارتی لە سیناریۆی تورکیا-جۆلانیدا: ئایا براگەورەیە یان پۆلیسی گەڕەک؟
لەکاتێکدا ڕۆژئاڤا لەبەردەم هەڕەشەی داگیرکاری و لەناوچووندایە، زۆر کەس چاویان لەوەیە کە مەسعود بارزانی وەک “مەرجەعێکی نەتەوەیی” هەڵوێستێکی توند وەربگرێت یان سنوورەکان بکاتەوە. بەڵام ئەم چاوەڕوانییە لە نەناسینی ماهیەتی چینایەتی و سیاسیی بارزانییەوە سەرچاوە دەگرێت.
هەڵوێستی بارزانی لەم دۆخەدا ڕێک ئەوەیە کە لێی چاوەڕوان دەکرێت: “هاوبەشیی بێدەنگ لەگەڵ جەلاد، و فرمێسکی درۆینەش بۆ قوربانی.”
ڕۆڵی بارزانی لە چەند خاڵێکدا وەک نمونە:
١. پاساو هێنانەوە بۆ فاشیزمی تورکیا
ستراتیژیی میدیایی و سیاسیی پارتی و بارزانی لەم دۆخەدا زۆر ڕوونە: ئەوان بە ئاشکرا ناڵێن “تورکیا ڕاست دەکات”، بەڵکو دەڵێن “پەکەکە بیانووی داوەتە دەست تورکیا”.
• ئەمە مەترسیدارترین جۆری “خیانەتی” سیاسییە. بارزانی دەیەوێت بە خەڵک بڵێت: ئەگەر ڕۆژئاڤا دەسوتێت، تاوانبار ئەردۆغان نییە، تاوانبار ئەو گەنجانەن کە بەرگری دەکەن.
• بارزانی دەیەوێت شەرعیەت لە هێزی بەرگریی ڕۆژئاڤا (یەپەگە/قەسەدە) بسەنێتەوە و زەمینە خۆش بکات بۆ ئەوەی خەڵکەکە بڵێن: “باشترە تەسلیمی تورکیا و بارزانی بین نەک شەڕ بکەین و تیا بچین.”
٢. خەونی “ئەنەکەسە” و جێگرەوەی ملکەچ
ئایا بارزانی دەیەوێت ڕۆژئاڤا نەمێنێت؟ نەخێر، ئەو دەیەوێت “ڕۆژئاڤایەکی شۆڕشگێڕ” نەمێنێت.
• سیناریۆی بارزانی: بارزانی و تورکیا هاوبەرژەوەندین لەوەی کە ئیدارەی ئێستای ڕۆژئاڤا (کە هەڵگری دروشمی ژن و یەکسانییە) بڕوخێت، و لە شوێنی ئەودا “ئەنجومەنی نیشتمانی کورد” (ENKS) کە سەر بە بارزانییە دەسەڵات بگرێتە دەست.
بارزانی دەیەوێت ڕۆژئاڤا بکاتە کۆپییەکی بچووککراوەی هەرێمی کوردستان: ناوچەیەک کە لەژێر سایەی تورکیادا بژی، نەوتەکەی بە هەرزان بفرۆشێت، و هیچ مەترسییەکی فیکری بۆ سەر دەسەڵاتە کۆنەپەرستەکانی ناوچەکە نەبێت. بۆیە ئەو لەم هێرشەی ئێستادا، وەک “ئەڵتەرناتیڤی ئامادە” چاوەڕێی کەوتنی قەسەدە دەکات.
٣. پاراستنی “بۆرییە نەوتەکان” گرنگترە لە “خوێنی کورد”
پەیوەندیی بارزانی و تورکیا پەیوەندییەکی “خوێن و نەتەوە” نییە، پەیوەندیی “نەوت و دۆلار”ە.
بنەماڵەی بارزانی دەزانن کە مانەوەی دەسەڵاتەکەیان لە هەولێر بەندە بە ڕەزامەندیی تورکیاوە. ئەوان ئامادە نین لەپێناو ڕۆژئاڤادا، پەیوەندییە بازرگانی و ئەمنییەکانیان لەگەڵ ئەردۆغان تێک بدەن. “بۆ بارزانی، کوردی باش ئەو کوردەیە کە کڕیار بێت لە مۆڵەکانی ئەودا و کرێچی ناو باڵەخاناکانیان بێت، نەک ئەو کوردەی کە باسی ژن ژیان ئازادی دەکات، باسی سۆسیالیزم و شوراکان دەکات. بارزانی لە سەرکەوتنی ڕۆژئاڤا دەترسێت، چونکە دەترسێت ئەو مۆدێلە (خۆبەڕێوەبەری) بگوازرێتەوە بۆ هەولێر و دهۆک و تەختی دەسەڵاتەکەی لەرزۆک بکات.”
٤. بەکارهێنانی “ئاشتی” وەک چەک
بارزانی لەسەرەتاوە تا ئێستا بانگەوازی “گەڕانەوە بۆ گفتوگۆ” دەکات. ئەمە دیوی دووەمی هەمان ئەو سیاسەتەیە کە دەڵێت “چەک دانێن”، یان مل بدەن بە “خواستی زلهێزەکان”.
• کاتێک تۆ داوای گفتوگۆ دەکەیت لە کاتێکدا درۆن و تانکەکانی تورکیا و چەتەکانی جۆلانی خەریکی پێشڕەوین، واتە بە کردەوە داوای “تەسلیمبوون” دەکەیت.
• هەڵوێستی بارزانی تەواوکەری ئەو فشارەیە کە لەسەر ئۆچالانە لە زیندان. هەردوکیان (یەکێکیان بە زۆر و ئەوی تریان بە ویست) خەریکن گەمارۆی ئیرادەی شۆڕشگێڕانەی ڕۆژئاڤا دەدەن.
سەرەنجام: “مەسعود بارزانی لەم شانۆگەرییەدا تەماشاچی نییە، ئەو بەڕێوەبەری تەکنیکیی شانۆکەیە. ئەو چاوەڕێیە ڕۆژئاڤا ‘پاک بکرێتەوە’ لە توخمە شۆڕشگێڕ و چەپەکانی، تا دواتر وەک ‘براگەورە’ بچێتە سەر وێرانەکان و بە ناوی ‘کوردایەتی’یەوە کۆمپانیاکانی خۆی تێدا دامەزرێنێت. چاوەڕوانیی هەڵوێستی نیشتمانی لە بارزانی، وەک چاوەڕوانیی ئازادییە لە ئەردۆغان؛ هەردووکیان وەهمێکی کوشندەن.”