کوردستان بە هەمەڕەنگی جوانە، نە بە شۆڤێنی

هێمن عەلی:   
لە ماوەی دواییدا، بەهۆی هاتن و نیشتەجێبوونی ژمارەیەک عەرەب لە هەرێمی کوردستان، گوتارێکی توند لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان سەری هەڵداوە. هەندێک کەس بە نیگەرانییەوە باسی گۆڕینی دیمۆگرافیا و تەعریب دەکەن، هەندێکی دیکەش هەر عەرەبێک کە لە کوردستان موڵک دەکڕێت یان نیشتەجێ دەبێت، بە مەترسی دەزانن.
لێرەدا پێویستە جیاوازییەکی گرنگ بکەین:
پاراستنی خاک و ناسنامەی کوردی ڕەگەزپەرستی نییە؛ بەڵام ڕق لە مرۆڤ تەنها بەهۆی نەتەوەکەی، نەتەوەپەروەریش نییە.
کورد نەتەوەیەکی ڕەگەزپەرست نییە
نابێت بەهۆی قسە و هەڵوێستی بەشێک لە خەڵک، نەتەوەیەکی تەواو بە ڕەگەزپەرست ناوزەد بکرێت.
کۆمەڵگای کوردی وەک هەر کۆمەڵگایەکی دیکە خاوەنی بیر و ئاراستەی جیاوازە. نەتەوەپەروەر، چەپ، ڕاست، لیبراڵ، ئایینی و سیکولار تێیدا هەیە؛ کەسانی شۆڤێنیش هەن.
بوونی ئەو کەسانە بەڵگە نییە کە هەموو نەتەوەکە شۆڤێنە. هەمان پێوەر دەبێت بۆ عەرەب، تورک، فارس و نەتەوەکانی دیکەش بەکاربهێنین.
کورتەیەک لە مێژووی نەتەوەگەرایی توندی کوردی
نەتەوەگەرایی توند لەناو کورددا شتێکی تازە نییە. لە تەنیشت خەباتی کورد بۆ زمان، خاک و ناسنامە، هەندێک ڕەوتی نەتەوەگەرای توندیش دروست بوون.
لە ساڵی ١٩٥٩ کاژیک دامەزرا. دواتر پاسۆک سەری هەڵدا، کە پەیوەندیی فکری لەگەڵ کاژیک هەبوو. هەندێک ڕەخنەگر بەشێک لەو بیرە نەتەوەگەراییە توندانە بە شۆڤێنی لێک دەدەنەوە.
بەڵام کاژیک و پاسۆک نوێنەری هەموو کورد نەبوون. بیر و هەڵوێستی گرووپێک نابێت بکرێتە پێوەر بۆ حوکمدان لەسەر نەتەوەیەکی تەواو.
نەتەوەپەروەری و شۆڤێنی یەک شت نین
کورد مافی خۆیەتی زمانی کوردی، کەلتوور و خاکەکەی بپارێزێت و دژی گۆڕینی دیمۆگرافی بە زۆر بوەستێتەوە. ئەمە بە خۆی ڕەگەزپەرستی نییە.
بەڵام ئەگەر بڵێین: «عەرەبە، بۆیە نابێت لێرە بژی»، یان مرۆڤێک تەنها بەهۆی عەرەب، تورک یان فارس بوونی بە کەمتر بزانین، ئەوە شتێکی دیکەیە.
نەتەوەپەروەری خۆشەویستی خۆتە؛ شۆڤێنی کەمکردنەوەی ئەوی دیکەیە.
سەیری کورد خۆمان بکەین
کورد تەنها لە کوردستان ناژی. ژمارەیەکی زۆر کورد لە شار و وڵاتانی دیکەی جیهاندا دەژین.
لە بەغدا هەڵسەنگاندنێکی ساڵی ٢٠١٦ باسی نزیکەی ٣٠٠ هەزار کورد دەکات. لە ئیستەنبوڵ هەڵسەنگاندنەکان جیاوازن و باسی نزیکەی ٢ تا ٤ ملیۆن کورد دەکەن.
لە ئەورووپاش کۆمەڵگای گەورەی کورد هەیە؛ زیاتر لە یەک ملیۆن لە ئەڵمانیا و سەدان هەزار لە فەڕەنسا، هەروەها ژمارەیەکی بەرچاو لە سوید، بەریتانیا و وڵاتانی دیکە دەژین. لە فینلەنداش هەزاران کورد نیشتەجێن.
ئەم کوردانە کار دەکەن، خانوو دەکڕن، بازرگانی دەکەن و منداڵەکانیان لەو وڵاتانە گەورە دەبن. ئێمەش دەمانەوێت بەهۆی کوردبوونیانەوە جیاکارییان لەگەڵ نەکرێت و مافی کار، خوێندن و ژیانی ئاساییان هەبێت.
ئەگەر ئەو مافانە بۆ کورد لە بەغدا، ئیستەنبوڵ، بەرلین و پاریس دەخوازین، دەبێت هەمان بنەمای دادپەروەری بۆ نەتەوەکانی دیکە لە کوردستانیش قبوڵ بکەین.
جیهانی ئەمڕۆ هەمەڕەنگە
سەیری قەتەر و ئیمارات بکەن، یان شارێکی وەک پاریس. خەڵکی نەتەوە و زمان و ئایینی جیاواز پێکەوە دەژین، کار و بازرگانی دەکەن و بەشداری لە ئابووری دەکەن.
هەمەڕەنگی بە مانای لەدەستدانی ناسنامە نییە.
کوردستانیش دەتوانێت زمانی کوردی و کەلتووری خۆی بپارێزێت و لە هەمان کاتدا شوێنی ژیانی عەرەب، تورکمان، ئاشووری، کەلدانی، ئەرمەنی و خەڵکی دیکەش بێت.
تەعریب و فرەنەتەوەیی تێکەڵ مەکەن
تەعریب بە زۆر شتێکە؛ فرەنەتەوەیی شتێکی دیکەیە.
ئەگەر دەسەڵاتێک بە پلانێکی سیاسی دانیشتووانی ناوچەیەک دەربکات و گرووپێکی دیکە جێگیر بکات بۆ گۆڕینی دیمۆگرافیا، ئەوە بابەتێکی جددیی سیاسی و مێژووییە.
بەڵام عەرەبێک کە بە یاسا لە هەولێر کار دەکات، بازرگانی دەکات یان خانوو دەکڕێت، تەنها بەهۆی عەرەببوونی نابێت بە بەشێک لە پرۆژەی «تەعریب» ناوزەد بکرێت.
عەرەببوون بەڵگەی تەعریب نییە.
ئەگەر بەڵگەی پلانێکی سیاسی هەیە، دەبێت ئەو پلانە بە بەڵگە ڕەت بکرێتەوە؛ نەک نەتەوەیەکی تەواو بە گومان سەیر بکرێت.
کوردستانی داهاتوو
کوردستانێکی بەهێز دەتوانێت زمانی کوردی، مێژوو و ناسنامەی خۆی بپارێزێت و لە هەمان کاتدا شوێنێکی ئارام بێت بۆ نەتەوە و پێکهاتە جیاوازەکان.
هەولێر دەتوانێت شارێکی نێودەوڵەتی بێت، سلێمانی ناوەندی زانست و کەلتووری فرەڕەنگ بێت و دهۆک گەشتیار و وەبەرهێنەر لە جیهانەوە ڕابکێشێت.
ئەگەر ئەم هەمەڕەنگییە بە یاسا، دادپەروەری و ڕێزگرتن لە ناسنامەکان بەڕێوەببرێت، دەتوانێت کوردستان بەهێزتر بکات.
شۆڤێنی بە ناوی کوردایەتییەوە مەکەن
نابێت بەهۆی هەڵوێستی توندی ژمارەیەک کەس، مۆری ڕەگەزپەرستی لە نێوچاوانی هەموو نەتەوەی کورد بدرێت. لە هەمان کاتدا، نابێت نکوڵی لە بوونی گوتاری شۆڤێنی لەناو بەشێک لە کۆمەڵگاکەماندا بکەین.
نەتەوەیەکی بەهێز دەتوانێت نیشتیمانەکەی خۆشبوێت، ناسنامەکەی بپارێزێت و لە هەمان کاتدا ڕێز لە ناسنامەی ئەوانی دیکەش بگرێت.
کوردستان دەتوانێت کوردی و هەمەڕەنگ بێت؛ دەتوانێت دژی گۆڕینی دیمۆگرافی بە زۆر بێت و هەمان کات دژی ڕەگەزپەرستیش بوەستێتەوە.
کوردستان بە یەک ڕەنگ جوان نییە؛
کوردستان بە هەموو ڕەنگەکانی جوانە.